Door to door (kapıdan kapıya) teslim, yükün satıcının tesisinden alınıp alıcının belirttiği adrese kadar tek bir organizatör tarafından taşınmasıdır. Toplama, ihracat gümrüğü, ana taşıma, transit, varış gümrüğü ve son teslimat tek planda yürür. Bir Incoterms kuralı değil, hizmet kapsamını anlatan ticari bir ifadedir; satış sözleşmesinde genellikle DAP veya DDP ile karşılanır.
Kapıdan kapıya hizmet neleri kapsar?
"Kapı" iki uçtaki fiziksel adresi anlatır: yükleme yapılan fabrika veya depo ile teslimatın yapılacağı tesis ya da şantiye. Aradaki zincir genellikle şu halkalardan oluşur:
- Yükün satıcı adresinden alınması (ön taşıma, pick-up)
- İhracat gümrüklemesi ve belgelerin hazırlanması
- Ana taşıma: karayolu, deniz, RoRo, hava veya bunların birleşimi
- Gerekiyorsa transit ülkelerde gümrüklü taşıma
- Varış ülkesinde gümrükleme (anlaşmaya göre)
- Son taşıma ve alıcı adresinde teslim, gerekirse boşaltma
Kısaltılmış biçimleri de yaygındır: limandan kapıya için port to door, kapıdan limana için door to port kullanılır.
Door to door bir Incoterms kuralı mı?
Hayır. ICC'nin yayımladığı Incoterms® 2020 içinde "door to door" diye bir kural yoktur. Bu ifade lojistik firmasıyla yapılan taşıma veya organizasyon sözleşmesinin kapsamını tarif eder. Satıcı ile alıcı arasındaki risk ve masraf paylaşımı ise ayrıca bir Incoterms kuralıyla yazılmalıdır. Sözleşmede yalnız "door to door" yazmak, hasar anında riskin kimde olduğu sorusunu cevapsız bırakır.
| Incoterms kuralı | Kapıdan kapıya ile ilişkisi | Varış gümrüğü |
|---|---|---|
| DAP | Satıcı malı alıcı adresine kadar taşıtır, boşaltmadan önce teslim eder | Alıcıda |
| DPU | Satıcı adreste boşaltmayı da üstlenir | Alıcıda |
| DDP | Satıcı ithalat vergileri dahil her şeyi üstlenir | Satıcıda |
| EXW veya FCA | Alıcı kendi organizatörüyle kapıdan kapıya hizmet satın alır | Alıcıda |
Kim neyi üstlenir?
Kapıdan kapıya hizmeti kimin satın aldığı Incoterms kuralına bağlıdır. DAP veya DDP satışta hizmeti satıcı alır ve navlunu fiyata katar. EXW veya FCA satışta alıcı kendi forwarder'ını seçer. Organizatör hangi taraf için çalışırsa çalışsın şunları sözleşmede netleştirmek gerekir:
- Yükleme ve boşaltmayı kim yapacak, vinç veya forklift kimden?
- Varış gümrük vergileri ve KDV kim tarafından ödenecek?
- Yük sigortası (emtia sigortası) kim tarafından, hangi teminatla yaptırılacak?
- Teslimat adresine erişim kısıtı var mı: şantiye giriş izni, tonaj veya yükseklik sınırı?
Neden tercih edilir?
- Tek muhatap: Gecikme veya hasarda alıcı ile satıcı farklı firmaların arasında kalmaz.
- Daha az devir noktası: Planlama tek elden yapıldığı için limanda veya sınırda boşta bekleme süresi azalır.
- Toplam maliyet görünürlüğü: Navlun, gümrük, liman ve son taşıma tek teklifte karşılaştırılabilir.
- Uzun ve çok ülkeli hatlarda kontrol: Transit belgeleri ve T1 gibi gümrük evrakı aynı ekip tarafından izlenir; bir sınır kapısında eksik belge çıktığında müdahale tek noktadan yapılır.
- Tek takip kanalı: Araç konumu ve tahmini varış bilgisi alıcıya ve satıcıya aynı kaynaktan gider.
Sık yapılan hatalar
- Teklifte "door to door" yazıp varış gümrüğünün dahil olup olmadığını belirtmemek.
- Taşıma sözleşmesindeki teslim yeri ile satış sözleşmesindeki Incoterms yerini farklı yazmak.
- Taşıyıcının sorumluluk limitini yük sigortası sanmak; CMR limiti yükün değerini çoğu zaman karşılamaz.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, kapıdan kapıya teslimat hizmetinde toplama, gümrük, ana taşıma ve saha teslimini tek dosyada yönetir. Rusya'dan Akkuyu NGS'ye Mart 2024'ten bu yana 450'yi aşkın sevkiyat yapıldı; bunların çoğu Tuapse–Taşucu RoRo hattından, bir kısmı Yukarı Lars–Gürcistan ve İran üzeri karayoluyla taşındı.