CIF (Cost, Insurance and Freight; Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun), satıcının varış limanına kadar deniz navlununu ödediği ve alıcı lehine asgari teminatlı yük sigortası yaptırdığı Incoterms kuralıdır. Risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Sigorta en az ICC (C) teminatıyla ve sözleşme bedelinin %110'u üzerinden yapılır.
CIF'te iki ayrı nokta vardır
CIF'i anlamanın anahtarı, risk ile masrafın farklı yerlerde ayrılmasıdır. Risk yükleme limanında, mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Navlun ve sigorta masrafı ise varış limanına kadar satıcıdadır. Örneğin "CIF Novorossiysk" satışında Mersin'de yüklenen mal deniz yolculuğu sırasında hasar görürse zarar alıcınındır; alıcı da tazminatı satıcının alıcı lehine yaptırdığı poliçeden talep eder. CIF'i CFR'den ayıran tek unsurun sigorta olması bu yüzdendir: yolculuk boyunca risk alıcıda olduğu hâlde poliçeyi satıcı seçer.
Satıcının yükümlülükleri
- Malı ihracat gümrüğünü yaparak gemiye yüklemek
- Varış limanına kadar taşıma sözleşmesini yapmak ve navlunu ödemek
- Alıcı lehine kullanılabilir yük sigortası yaptırmak ve poliçe veya sigorta sertifikasını vermek
- Alıcının malı teslim almasını sağlayan taşıma belgesini, genellikle konşimentoyu iletmek
Sigorta şartı ne kadar güvence sağlar?
Incoterms® 2020'ye göre CIF'te satıcı, Institute Cargo Clauses (C) veya benzeri asgari teminatla sigorta yaptırmakla yükümlüdür. Sigorta bedeli en az sözleşme bedelinin %110'u olmalı ve sözleşme para birimiyle düzenlenmelidir. ICC (C), yangın, gemi batması, karaya oturma, çatışma ve genel avarya gibi sayılan büyük riskleri kapsar; elleçleme hasarı, hırsızlık veya ıslanma gibi riskleri kapsamaz. CIP'te ise 2020 sürümüyle asgari teminat ICC (A) "tüm riskler" düzeyine çıkarıldı. Klozlar arasındaki fark ICC (A), (B) ve (C) klozları maddesinde anlatılıyor.
Taraflar sözleşmede daha geniş teminatı kararlaştırabilir. Makine veya elektronik gibi hasara açık yüklerde alıcının "CIF, ICC (A) teminatlı" şartı koyması ya da ek poliçe yaptırması yaygındır.
Gümrük kıymetinde CIF değeri
Türkiye'de ithal eşyanın gümrük kıymeti 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 27. maddesine göre belirlenir: eşyanın fiyatına Türkiye'deki giriş limanına veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri eklenir. Bu, pratikte kıymetin CIF esasına göre hesaplandığı anlamına gelir. FOB alınan bir malda alıcı navlun ve sigortayı kendisi ödese de bu tutarlar gümrük kıymetine eklenir. Vergi hesabı gümrük kıymeti nasıl hesaplanır? maddesinde örneklerle anlatılıyor. TÜİK de ithalat istatistiklerini CIF değeri üzerinden yayımlar.
CIF ne zaman uygun, ne zaman değil?
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Dökme yük, demir-çelik, proje yükü | Satıcı gemiye doğrudan eriştiği için uygun |
| Konteyner yükü | Mal terminalde teslim edildiği için CIP daha uygun |
| Karayolu, hava veya RoRo tır taşıması | Kullanılmamalı; CPT veya CIP seçilmeli |
| Alıcının kendi sigorta programı varsa | CFR veya FOB ile çift sigorta önlenebilir |
Alıcının dikkat etmesi gerekenler
- Poliçenin teminat düzeyini, sigorta bedelini ve hasarın hangi ülkede ödeneceğini kontrol edin.
- Varış limanındaki boşaltma, THC ve demuraj masraflarının navluna dahil olup olmadığını sorun; çoğu zaman alıcıya kalır.
- Gecikme riskini değerlendirin: satıcı navlunu seçtiği için en ucuz ama yavaş servisi tercih edebilir.
- Akreditifli işlemde sigorta belgesinin akreditif şartlarına uyduğunu doğrulayın.
CIF ile en sık karıştırılan kural için FOB ile CIF farkı maddesine bakabilirsiniz.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, deniz yolu taşımacılığı ve nakliyat emtia sigortası hizmetlerinde CIF satışın navlun planını ve sigorta teminatını yükün niteliğine göre kurar; alıcı tarafında poliçenin yeterliliğini sevkiyat öncesinde kontrol eder.