Rusya'dan Türkiye'ye giden yük; Kafkasya'daki kapı yoğunluğu, mevsim koşulları, yükleme şehrinin konumu veya Türkiye'deki teslim noktası nedeniyle İran üzerinden gümrüklü transitle taşınabilir. Bu modelde yük İran'da gümrüklenmez, mühürlü araçla geçer ve Türkiye'deki varış gümrüğünde, örneğin Mersin'de, ithalat işlemine girer. Rusya, İran ve Türkiye TIR Sözleşmesi'ne taraf olduğu için geçiş tek karneyle yapılabilir.
Rusya–İran–Türkiye transit hattı nedir?
Rusya–İran–Türkiye transit hattı, Rusya'da yüklenen eşyanın İran topraklarını gümrüklü transit rejimiyle geçerek karayoluyla Türkiye'ye taşındığı güzergâh demektir. Gümrüklü transit, eşyanın geçtiği ülkede ithal edilmeden, vergi ödenmeden ve gümrük mührü altında taşınması anlamına gelir. Yük İran'da gümrüklenmez; ithalat işlemi Türkiye'deki varış gümrüğünde yapılır. Rusya, İran ve Türkiye'nin üçü de TIR Sözleşmesi'ne taraf olduğu için geçiş tek bir TIR karnesi altında yürütülebilir. Kavramın genel çerçevesi gümrüklü taşıma maddesinde yer alır.
Rusya'dan Türkiye'ye hangi güzergâhlar kullanılır?
| Güzergâh | Ana geçiş noktaları | Hangi durumda tercih edilir? |
|---|---|---|
| Verkhniy Lars – Gürcistan – Sarp | Verkhniy Lars (Yukarı Lars), Sarpi–Sarp | Kafkas geçidinin açık ve akıcı olduğu dönemler; kuzey ve doğu Türkiye'ye teslim |
| Tuapse–Taşucu RoRo | Tuapse Limanı, Taşucu Limanı | Mersin ve Akkuyu bölgesine teslim; kara sınırı geçişi istenmeyen yükler |
| İran üzerinden gümrüklü transit | Rusya–İran geçişi sefer planında belirlenir; Türkiye girişinde ana kapı Gürbulak–Bazargan | Kafkas geçidinin kapalı ya da yoğun olduğu dönemler; doğu ve güney Türkiye'ye, Mersin'e teslim |
Akkuyu yüklerine özgü karşılaştırma Rusya'dan Akkuyu'ya yük güzergâhları maddesinde, deniz bacağının işleyişi ise Tuapse–Taşucu RoRo hattı maddesinde anlatılır.
Güzergâh seçimini neler belirler?
- Yükleme şehri: Moskova'daki bir depo ile Urallardaki veya Sibirya'daki bir fabrika aynı çıkış noktasına bağlanmaz; Rusya içindeki ilk bacak toplam planı değiştirir.
- Teslim noktası: Mersin ve Doğu Akdeniz'e giden yük ile Karadeniz kıyısına giden yük farklı giriş noktalarına yönelir.
- Yük tipi: Gabari dışı ve ağır yükte köprü, rampa ve izin koşulları; tehlikeli maddede ise her transit ülkenin kabul koşulları belirleyicidir.
- Sınır yoğunluğu: Lars'taki elektronik kuyruk ve hava kaynaklı kısıtlamalar ile Gürbulak'taki ticaret hacmine bağlı yoğunluk dönemsel olarak değişir.
- Teslim tarihi esnekliği: Sabit tarihli proje teslimlerinde tek bir kapıya bağlı kalmamak için yedek güzergâh baştan planlanır.
- Mevsim: Kış aylarında Gürcü Askerî Yolu'ndaki kapanma riski alternatif hatları öne çıkarır.
İran üzerinden transitte hangi belgeler kullanılır?
Temel belge seti ticari fatura, çeki listesi, CMR taşıma senedi, Rusya ihracat beyanı ve TIR karnesinden oluşur. IRU'ya göre karnenin kefil kuruluşları Rusya'da ASMAP, İran'da ICCIMA, Türkiye'de TOBB'dur; bu kuruluşlar usulsüzlük hâlinde ilgili ülkedeki vergi ve resimleri teminat altına alır. Karne Rusya'da açılır, İran'a giriş ve çıkışta işlenir, Türkiye'deki varış gümrüğünde kapanır. Ticaret Bakanlığı karnenin tek bir yolculuk için geçerli olduğunu hatırlatır. Türkiye'deki son aşama ithalat gümrükleme süreci adımlarıyla tamamlanır.
Bu hat bugün aktif olarak kullanılıyor mu?
Evet. Voltim Global, 19 Ağustos – 30 Eylül 2026 arasında Rusya'dan İran üzerinden Mersin'e 25 sefer gerçekleştirdi. Yükleme şehirleri arasında Moskova, St. Petersburg, Yekaterinburg, Voronej, Nijni Novgorod, Omsk, Obninsk, Vladimir, İjevsk, Rıbinsk, Sosnovıy Bor, Volgodonsk, Novovoronej, Jeleznogorsk ve Morşansk dahil 15'ten fazla şehir yer alıyor. Rusya'daki yüklemeler Moskova ofisinden koordine edilir; İran'da ofis veya acente kullanılmaz, transit evrakı, sınır geçişleri, araç takibi ve Mersin'deki teslim Voltim Global ekibinin yönetimindedir. Hattın ayrıntısı Rusya–İran–Türkiye transit taşımacılığı sayfasında yer alır. Yükünüz için teklif almak isterseniz yükleme şehrini, Türkiye'deki teslim adresini, yük cinsini, ölçü ve ağırlığı ve tarih bilgisini iletişim sayfasından gönderin.