İthalat gümrüklemesi; taşıyıcının özet beyanı, eşyanın geçici depolanması, ithalatçı veya gümrük müşavirinin BİLGE sisteminde serbest dolaşıma giriş beyannamesini tescil etmesi, risk analizine göre belge veya fiziki kontrol, vergilerin ödenmesi ve eşyanın gümrükten çekilmesi adımlarıyla tamamlanır. Belgeler eksiksiz ve hat yeşilse işlem aynı gün bitebilir.
Süreç adım adım nasıl ilerler?
- Özet beyan: Taşıyıcı veya acentesi, eşya Türkiye Gümrük Bölgesi'ne gelmeden taşıt ve yük bilgilerini elektronik olarak bildirir; bu bildirime özet beyan denir.
- Gümrüğe sunma ve geçici depolama: Eşya limanda, sınır kapısında veya gümrüklü sahada geçici depolanan eşya statüsüne girer. Özet beyandan itibaren deniz yoluyla gelen eşya için 45 gün, diğer yollarla gelen eşya için 20 gün içinde bir gümrük işlemi seçilmelidir; aksi halde eşya tasfiyeye düşer.
- Beyanname tescili: Serbest dolaşıma giriş beyannamesi BİLGE'de doldurulur ve tescil edilir. Tescil numarası yılın son iki hanesi, gümrük kodu, "IM" ibaresi ve sıra numarasından oluşur. Vergi yükümlülüğü tescil tarihinde doğar. Beyanname çeşitleri gümrük beyanname türleri maddesinde anlatılır.
- Risk analizi ve hat: Sistem beyannameyi yeşil, sarı, kırmızı veya mavi hatta yönlendirir. Yeşilde kontrol yapılmaz, sarıda belgeler, kırmızıda belgeler ve eşya fiziken incelenir, mavide kontrol sonraya bırakılır.
- Vergilerin ödenmesi: Gümrük vergisi, varsa ilave gümrük vergisi, ÖTV ve ithalat KDV'si banka, gümrük saymanlığı veya GÜMKART ile ödenir. Ödeme bilgisi sisteme elektronik olarak düşer.
- Eşyanın çekilmesi: Kontroller ve ödeme tamamlanınca beyanname kapanır; eşya geçici depolama yerinden veya antrepodan çıkarılır.
Kim ne yapar?
| Taraf | Görevi |
|---|---|
| Taşıyıcı veya acente | Özet beyanı verir, eşyayı gümrüğe sunar |
| Geçici depolama işleticisi | Eşyayı teslim alır, kayıt tutar, ardiye ücretini tahsil eder |
| İthalatçı | Beyanın doğruluğundan ve vergilerin ödenmesinden sorumludur |
| Gümrük müşaviri | İthalatçıyı temsilen beyannameyi hazırlar ve işlemleri takip eder |
| Gümrük idaresi | Beyanı ve eşyayı kontrol eder, vergiyi tahakkuk ettirir |
| Diğer kurumlar | Ürün güvenliği, tarım, sağlık gibi denetimleri yapar; sonuç Tek Pencere Sistemi'yle gümrüğe iletilir |
BİLGE'ye kendi adına girmek isteyen firmanın kullanıcı kodu, şifre ve elektronik imza edinmesi, ayrıca Yükümlü Kayıt ve Takip Sistemi'ne kaydolması gerekir.
Hangi belgeler istenir?
- Ticari fatura ve çeki listesi.
- Taşıma belgesi: konşimento, CMR veya hava yolu senedi.
- Tercihli vergi için menşe veya dolaşım belgesi (A.TR, EUR.1, menşe beyanı).
- Navlun ve sigorta bilgisi; teslim şekli bunların gümrük kıymetine eklenmesini gerektiriyorsa ilgili faturalar.
- Ürüne göre uygunluk, izin veya kontrol belgeleri.
- Müşavir kullanılıyorsa vekâletname.
Gümrük idaresi işlem sonrasında geriye dönük kontrol yapabildiği için ithalat belgelerinin ve kayıtlarının beş yıl saklanması kanuni bir zorunluluktur.
Ne kadar sürer?
Belgeleri tam, GTİP'i doğru ve ek kurum denetimi olmayan bir beyanname yeşil hatta tescilden birkaç saat sonra kapanabilir. Sarı hatta belge incelemesi genellikle aynı gün veya ertesi gün biter. Kırmızı hatta muayene randevusu, eşyanın indirilmesi ve varsa numune analizi süreyi birkaç güne uzatır. Ürün güvenliği denetiminde numune alınması gerekiyorsa sonuç belgesi ancak eşya geldikten sonra düzenlenir.
Sık yapılan hatalar
- Fatura ile çeki listesindeki miktar veya ağırlıkların birbirini tutmaması.
- Menşe belgesinin yükle birlikte gönderilmemesi; ithalatçı tercihli oran yerine yüksek vergi öder.
- Kıymete eklenmesi gereken navlunun beyan dışı kalması.
- Kara yoluyla gelen eşyada 20 günlük sürenin kaçırılması.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global taşıma ile ithalat gümrüklemesini aynı dosyada yürütür; fatura, çeki listesi ve menşe belgesi araç yola çıkmadan kontrol edilir. Beyanname ve muayene adımları anlaşmalı gümrük müşavirleriyle, gümrük müşavirliği kapsamında takip edilir.