EKMT (CEMT) izin belgesi, Uluslararası Ulaştırma Forumu'na (ITF) üye ülkeler arasında ikili geçiş belgesine gerek kalmadan yük taşımaya imkân veren çok taraflı kota iznidir. Türkiye'de UBAK izin belgesi adıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından firmalara dağıtılır. Belge kabotaj yapma hakkı vermez ve aracın emisyon sınıfına bağlıdır.
EKMT izni neyi sağlar?
EKMT, Avrupa Ulaştırma Bakanları Konferansı'nın Fransızca kısaltmasıdır (CEMT); kurum 2007'de Uluslararası Ulaştırma Forumu'na (ITF) dönüştü. Türkiye'de belge, konferansın Türkçe adından türeyen "UBAK izin belgesi" olarak bilinir. ITF'nin çok taraflı kota sistemi, sisteme katılan ülkeler arasında ticari yük taşımayı tek bir belgeyle mümkün kılar.
Normalde Türk plakalı bir tır, Macaristan'dan Avusturya'ya yük taşımak için iki ülkenin de üçüncü ülke iznine ihtiyaç duyar. EKMT izni bu ihtiyacı ortadan kaldırır ve dönüş yükü bulmayı kolaylaştırır. Bu yüzden Avrupa'da birden fazla ülke arasında çalışan filolar için değerlidir.
| Özellik | İkili / üçüncü ülke geçiş belgesi | EKMT (UBAK) izni |
|---|---|---|
| Geçerlilik | Tek ülke, çoğunlukla tek sefer | Sisteme katılan tüm ülkeler (belgede kısıtlanan ülkeler hariç) |
| Süre | Sefer bazlı | Yıllık veya kısa süreli |
| Kaynak | İkili anlaşma kotası | ITF çok taraflı kotası |
| Kabotaj | Yok | Yok |
Türkiye'de kime ve nasıl dağıtılır?
Türkiye'ye düşen kota, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından "UBAK İzin Belgesi Dağıtım Esasları Yönergesi"ne göre dağıtılır. Başvurular e-Devlet'te Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetlerinin "Sınır İşlemleri" bölümündeki "UBAK İzin Belgesi Dağıtımı Başvurusu" ekranından yapılır. Genel Müdürlüğün 30 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre 2027 belgeleri için başvuru dönemi 1–31 Ekim 2026'dır.
- Firma, uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip olmalı ve e-Devlet iletişim bilgilerini güncellemelidir.
- Başvurudan önce taşıtların "Taşıt Euro Norm Bildirimi" yapılır; emisyon sınıfı bildirilmeyen araç değerlendirmeye girmez.
- Başvuru kaydedilir, firmaya SMS ile teyit gelir.
- Dağıtımda yönergedeki ölçütler uygulanır. Uygulamada önceki dönem kullanım verimi, filo yapısı ve UBAK ceza puanı belirleyici olur.
Emisyon ve araç şartları nelerdir?
ITF kotası emisyon sınıfına bağlıdır ve eski normlar yıllar içinde sistemden çıkarılmıştır. Güncel dönemde kota ağırlıklı olarak Euro VI araçlara tahsis edilir. Belge araçla birlikte, aracın emisyon ve güvenlik şartlarını gösteren ITF uygunluk belgeleriyle kullanılır. Bazı üye ülkeler kotayı kısıtlı tanır; geçersiz olduğu ülkeler belgenin üzerinde işaretlidir.
Kullanırken hangi kurallara uyulur?
- Belge firmaya verilir ancak aynı anda yalnız bir araçta kullanılır ve sefer boyunca o araçta bulunmalıdır.
- Her sefer, belgeyle birlikte verilen seyir defterine işlenir. Türkiye'de defterdeki sefer bilgileri "UBAK İcmal Bildirimi" ile Bakanlığa iletilir.
- ITF kurallarına göre araç, kayıt ülkesi dışında üye ülkeler arasında üst üste en çok üç yüklü sefer yapabilir; sonra kayıt ülkesine dönmelidir.
- Belge, üye ülkelerde kabotaj taşımacılığı hakkı vermez.
- Kayıp, süresinde iade edilmeyen veya usulsüz kullanılan belge ceza puanı doğurur ve sonraki yılın dağıtımını etkiler.
Sık yapılan hatalar
- Seyir defterini sefer bittikten sonra toplu doldurmak. Yol kontrolünde boş satır, belgesiz taşıma gibi değerlendirilebilir.
- EKMT'nin geçersiz olduğu bir ülkeye bu belgeyle girmek. O ülke için ayrıca ikili geçiş belgesi gerekir.
- EKMT'yi gümrük belgesi sanmak. İzin, taşıma hakkını düzenler; gümrük tarafında TIR karnesi veya T1 ve CMR senedi ayrıca gerekir.
Çok ülkeli bir Avrupa turunda uluslararası karayolu taşımasının maliyetini, hangi bacağın EKMT ile, hangisinin ikili izinle yapılacağı belirler.
Sık Sorulan Sorular
EKMT izni ile Türkiye'den Almanya'ya ikili sefer yapılabilir mi?
Kısa süreli EKMT izni nedir?
Kaynaklar
- UAB Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme GM – İzin/Geçiş İşlemleri
- UAB UHDGM – 2027 Yılı UBAK İzin Belgesi Dağıtımı Başvurusu Duyurusu (30.09.2026)
- UAB UHDGM – Yönergeler (UBAK İzin Belgesi Dağıtım Esasları Yönergesi)
- International Transport Forum – Multilateral Quota System