Parsiyel (LTL) yük taşımacılığı, bir tırı tek başına dolduramayan birden çok göndericinin yükünün aynı araçta birleştirilerek taşınmasıdır. Her gönderici yalnız kullandığı alan veya ağırlık kadar öder. Fiyat genellikle yükleme metresi (ldm), gerçek kilogram ve metreküpten hesaplanan ağırlık karşılaştırılarak, hangisi yüksekse onun üzerinden belirlenir.
Parsiyel taşıma nasıl işler?
Parsiyel taşımada forwarder, aynı yöne giden küçük gönderileri bir araya getirip komple bir tır yükü oluşturur. Tipik akış şöyledir:
- Toplama: Gönderilerin her biri göndericinin adresinden küçük araçla alınır veya gönderici yükü depoya kendisi getirir.
- Konsolidasyon: Aktarma deposunda yükler tartılır, ölçülür, gümrük belgeleri kontrol edilir ve varış bölgesine göre aynı tıra yüklenir.
- Ana taşıma: Tır, birleşik yükle hedef ülkedeki dağıtım deposuna gider. Gümrük işlemleri her gönderi için ayrı beyannameyle yapılır.
- Dağıtım: Varış deposunda yükler ayrıştırılır ve alıcılara küçük araçlarla teslim edilir.
Bazı hatlarda araç depoya uğramadan birkaç yükleme noktasını sırayla dolaşır; bu yöntem aktarma sayısını azaltır ama planlamayı zorlaştırır.
Fiyatlama: ldm, kilogram ve metreküp
Yükleme metresi (ldm), dorse tabanının tüm genişliği boyunca bir metrelik uzunluğudur. Hesap şöyledir: ldm = (yük uzunluğu × yük genişliği) / 2,4. Avrupa karayolu piyasasında yaygın uygulama 1 ldm'yi 1.750 kg, 1 m³'ü 333 kg ücretlendirilebilir ağırlığa çevirmektir; oranlar firmaya ve hatta göre değişebilir.
Örnek: Dört adet euro palet (1,2 × 0,8 m), her biri 1,6 m yüksekliğinde, istiflenemez ve toplam 1.400 kg olsun.
- ldm: 4 × 0,96 / 2,4 = 1,6 ldm → 1,6 × 1.750 = 2.800 kg
- Hacim: 4 × 0,96 × 1,6 = 6,14 m³ → 6,14 × 333 ≈ 2.045 kg
- Gerçek ağırlık: 1.400 kg
Faturalanan değer en yüksek olan 2.800 kg'dır. Paletler istiflenebilir olsaydı ldm yarıya iner ve fiyat belirgin şekilde düşerdi. Farklı senaryolar için parsiyel navlun nasıl hesaplanır maddesine bakılabilir.
Parsiyel ile komple araç karşılaştırması
| Ölçüt | Parsiyel (LTL) | Komple (FTL) |
|---|---|---|
| Fiyat birimi | ldm, kg veya m³ | Araç başına |
| Transit süre | Toplama ve dağıtım nedeniyle daha uzun | Direkt, daha kısa |
| Elleçleme | Depolarda birden fazla | Yalnız yükleme ve boşaltma |
| Gümrük riski | Diğer göndericilerin evrakı aracı bekletebilir | Tek gönderici |
Hangi durumda hangisinin seçileceği FTL ile LTL farkı maddesinde anlatılır.
Hangi yükler için uygundur?
- Birkaç paletten yaklaşık 6–8 ldm'ye kadar olan gönderiler
- Düzenli aralıklarla küçük partiler hâlinde sevk edilen siparişler
- Hava kargo için ağır, komple tır için küçük kalan makine parçaları ve yedek parçalar
- Koli bazında kargo şirketine verilemeyecek kadar büyük ama tır dolduramayan yükler; sınırın nerede çizildiği uluslararası kargo ile parsiyel tır farkı maddesinde açıklanır
Riskler ve önlemler
- Hasar: Yük birden fazla depoda forkliftle taşınır. Sağlam palet, kenar koruyucu ve streç ambalaj kullanılmalıdır.
- Gecikme: Araç dolana kadar bekleme ve gümrükte başka bir göndericinin eksik evrakı süreyi uzatabilir. Kesin teslim tarihi olan yüklerde bu payı teklif aşamasında sormak gerekir.
- Uyumsuz yük: Tehlikeli maddeler ADR birlikte yükleme kurallarına, gıda ürünleri ise koku ve kirlenme riskine göre ayrılmalıdır.
- Yanlış ölçü: Depoda ölçülen değer teklifteki değerden büyükse fatura yükselir.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global parsiyel yük taşımacılığı taleplerinde ldm, ağırlık ve hacim hesabını teklif aşamasında göstererek fiyatın neye göre oluştuğunu açık hâle getirir.