ICC (A), (B) ve (C), Institute Cargo Clauses setindeki üç teminat düzeyidir. (A) açıkça sayılan istisnalar dışındaki tüm fiziksel kayıp ve hasarı karşılar. (B), (C)'deki ağır kazalara deprem, yıldırım, su girişi ve yükleme sırasında düşen koliyi ekler. (C) yalnız yangın, batma, çarpışma ve devrilme gibi büyük kazaları kapsar.
Üç klozun mantığı neden farklıdır?
Institute Cargo Clauses, Londra sigorta piyasasında hazırlanan ve dünyada emtia nakliyat poliçelerinin büyük kısmına temel olan standart şartlardır. Güncel metin 1 Ocak 2009 tarihli sürümdür; bazı poliçelerde 1982 sürümü hâlâ görülür. (A) "tüm riskler" esasına dayanır: poliçede istisna olarak yazılmayan her ani ve dış kaynaklı hasar teminat altındadır. (B) ve (C) ise "sayılan riskler" esasına dayanır: yalnız listede yer alan olaylar karşılanır.
Bu fark ispat yükünü de değiştirir. (A)'da sigortalı hasarın taşıma sırasında oluştuğunu göstermekle yetinir, istisnayı kanıtlamak sigortacıya düşer. (B) ve (C)'de sigortalı, hasarın listedeki olaylardan birinden kaynaklandığını kanıtlamak zorundadır.
Kloz kloz teminat karşılaştırması
| Risk | ICC (A) | ICC (B) | ICC (C) |
|---|---|---|---|
| Yangın, infilak | Var | Var | Var |
| Geminin karaya oturması, batması, alabora olması | Var | Var | Var |
| Kara taşıtının devrilmesi, raydan çıkması | Var | Var | Var |
| Taşıtın su dışındaki bir cisimle çarpışması | Var | Var | Var |
| Sığınma limanında boşaltma | Var | Var | Var |
| Müşterek avarya fedakârlığı, denize atma | Var | Var | Var |
| Deprem, volkan, yıldırım | Var | Var | Yok |
| Dalganın yükü güverteden alıp götürmesi | Var | Var | Yok |
| Ambar, konteyner veya depoya deniz, göl, nehir suyu girmesi | Var | Var | Yok |
| Yükleme-boşaltmada denize düşen ya da düşürülen kolinin tam kaybı | Var | Var | Yok |
| Hırsızlık, kısmi çalınma, teslim edilmeme | Var | Yok | Yok |
| Kırılma, ezilme, yağmur ve tatlı su ıslanması, elleçleme hasarı | Var | Yok | Yok |
| Üçüncü kişinin kasıtlı zararı | Var | Ek klozla | Ek klozla |
Müşterek avarya katılım payı ve kurtarma masrafları üç klozda da ödenir.
Üç klozda ortak istisnalar nelerdir?
- Sigortalının kasıtlı kusuru.
- Olağan sızıntı, olağan ağırlık veya hacim kaybı, olağan aşınma.
- Yetersiz veya uygunsuz ambalaj ve istif.
- Eşyanın kendi niteliğinden doğan bozulma.
- Gecikme ve gecikmeden doğan zarar.
- Gemi sahibi veya işletenin iflası ya da mali temerrüdü.
- Nükleer ve radyoaktif silahlar; savaş ile grev riskleri ayrı klozlarla alınır.
Savaş ve grev teminatının işleyişi savaş ve grev klozları maddesinde, poliçelerde sık görülen diğer dışlamalar emtia nakliyat sigortasının kapsamadıkları maddesinde anlatılır.
Incoterms ile bağlantısı nedir?
Incoterms 2020'de sigorta yaptırma yükümlülüğü yalnız iki kuralda satıcıdadır. CIF'te asgari teminat ICC (C), CIP'te ICC (A) düzeyindedir. Her iki kuralda sigorta bedeli sözleşme değerinin en az %110'u olmalıdır. Taraflar CIF'te daha geniş teminat kararlaştırabilir; bu yazılmazsa alıcı yalnız büyük kazalara karşı korunur. Ayrıntılar CIF ile CIP farkı maddesindedir.
Hangi yük için hangi kloz?
- ICC (C): Dökme kömür, hurda, kum gibi kırılma veya çalınma riski düşük, değeri ağırlığına göre az yükler.
- ICC (B): Açık güvertede veya su riski taşıyan ama kırılgan olmayan yükler; çelik profil, kereste.
- ICC (A): Makine, elektronik, ilaç, tekstil, proje ekipmanı; elleçleme ve hırsızlık riski olan her yük.
Prim farkı çoğu zaman teminat farkından küçüktür; özellikle konteynerli ve parça yüklerde (C) seçmek, en sık görülen hasar türlerini kapsam dışında bırakır. Teminat seçimi ve poliçe kurgusu için nakliyat emtia sigortası sayfası incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
ICC (A) ile all risk aynı şey midir?
Karayolu taşımasında ICC klozları kullanılabilir mi?
ICC (B) poliçesinde yağmur hasarı karşılanır mı?
Kaynaklar
- ICC – Incoterms® 2020 (CIF'te ICC (C), CIP'te ICC (A) teminatı)
- Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları (11.05.2002) – Lexpera
- Lloyd's Market Association / IUA – Institute Cargo Clauses (A), (B), (C) 1/1/09