Avrupa'dan İran'a giden tır, AB'deki yükleme noktasından Balkanlar üzerinden Kapıkule'ye gelir, Türkiye'yi transit rejimde geçer ve Gürbulak–Bazargan kapısından İran'a girer. Güzergâhtaki bütün ülkeler TIR Sözleşmesi'ne taraf olduğu için yük, yükleme yerinden İran'daki varış gümrüğüne kadar tek TIR karnesiyle ve gümrük mührü altında, ara ülkelerde gümrüklenmeden taşınabilir.
Avrupa–Türkiye–İran koridoru nedir?
Avrupa–Türkiye–İran koridoru, Avrupa Birliği'nde yüklenen eşyanın karayoluyla Türkiye'yi transit geçerek İran'a taşındığı güzergâh demektir. Hattın iki sabit noktası vardır: Türkiye'ye giriş Kapıkule'den (Bulgar tarafında Kapitan Andreevo), İran'a giriş ise Gürbulak–Bazargan kapısından yapılır. IRU'nun 13 Ağustos 2026 tarihli değerlendirmesi de bu kapıyı, Avrupa'dan gelen karayolu trafiğinin İran'a ve oradan Asya pazarlarına uzandığı stratejik bağlantı olarak tanımlar.
Güzergâh hangi aşamalardan oluşur?
| Aşama | Nokta | Yapılan işlem |
|---|---|---|
| 1. AB'de yükleme | Fabrika veya depo (ör. Almanya, İtalya, Macaristan) | Yükleme, ihracat beyanı, transit belgesinin açılması, mühürleme |
| 2. AB çıkışı | Kapitan Andreevo (Bulgaristan) | AB dış sınırında çıkış işlemleri |
| 3. Türkiye girişi | Kapıkule (Edirne) | Transit belgesinin kabulü, araç ve sürücü kontrolü |
| 4. Türkiye transiti | Kapıkule → Gürbulak | Beyan edilen güzergâh ve süre içinde mühürlü ilerleme |
| 5. Türkiye çıkışı | Gürbulak (Ağrı, Doğubayazıt) | Transit işleminin çıkışta işlenmesi |
| 6. İran girişi | Bazargan (Batı Azerbaycan eyaleti, Maku) | Belge kontrolü ve İran'daki varış gümrüğüne sevk |
Hangi Avrupa ülkelerinden yola çıkılır?
Kapıkule'ye kadarki ülke sırası yükleme yerine, aracın plakasına ve geçiş belgesi durumuna göre değişir. Aşağıdaki satırlar yalnız örnektir:
| Çıkış ülkesi | Örnek ülke sırası | Dikkat noktası |
|---|---|---|
| Almanya | Almanya – Avusturya – Macaristan – Romanya – Bulgaristan | Macaristan transit geçiş belgesi, hafta sonu sürüş yasakları |
| Macaristan | Macaristan – Romanya – Bulgaristan veya Macaristan – Sırbistan – Bulgaristan | Sırbistan seçeneğinde iki ek AB dış sınırı geçişi |
| İtalya | İtalya – Slovenya – Hırvatistan – Sırbistan – Bulgaristan | Birden çok dış sınır; belge zinciri buna göre kurulur |
Avrupa bacağındaki takvim kısıtları Avrupa'daki tır sürüş yasakları maddesinde özetlenir.
Hangi transit belgesi kullanılır?
TIR karnesi, eşyanın gümrük mühürlü yük bölmesinde birden fazla ülkeyi tek belgeyle geçmesini sağlayan uluslararası transit belgesidir. BM Antlaşmalar Koleksiyonu'na göre koridordaki ülkelerin tamamı 1975 tarihli TIR Sözleşmesi'ne taraftır: Bulgaristan 1977'de katıldı, Macaristan 1978'de onayladı, Almanya, İtalya ve Avrupa Birliği 1982'de onayladı; İran 16 Ağustos 1984'te, Türkiye 12 Kasım 1984'te katıldı.
Diğer seçenek NCTS üzerinden açılan T1 transit beyanıdır. Türkiye Ortak Transit Sözleşmesi'ne taraf olduğu için AB'de açılan T1 Türkiye'ye kadar kullanılabilir. İran ise bu sözleşmenin tarafı değildir; T1 en geç Türkiye'deki bir gümrük idaresinde kapanır ve İran'a geçiş için ayrı bir transit belgesi düzenlenir. İki yolun maliyet ve teminat karşılaştırması İran yükünde TIR karnesi mi T1 mi maddesindedir.
Kapasiteyi ve planlamayı neler etkiler?
- Kapitan Andreevo çalışmaları: Dünya gazetesinin 2 Eylül 2026 tarihli haberine göre Bulgar tarafındaki peron genişletme ve yenileme çalışmaları kapının geçiş kapasitesini yaklaşık yarı yarıya düşürdü; çalışmaların bitiş tarihi açıklanmadı. Bekleme nedenleri Kapıkule maddesinde ayrıntılı anlatılır.
- Macaristan transit geçiş belgesi: Aynı habere göre Türkiye'ye yılda 145 bin adet Macaristan transit geçiş belgesi tahsis ediliyor ve taşımacılar kotanın en geç Ekim ortasında tükenebileceğini bildirdi. Türk plakalı araçla planlanan seferde belge durumu yükleme tarihinden önce teyit edilir.
- Gürbulak yoğunluğu: İran yönündeki kuyruk ticaret hacmine ve mevsime göre değişir; nedenleri Gürbulak'taki bekleme maddesinde ele alınır.
Bu etkenler bir arada düşünüldüğünde hat için sabit bir gün sayısı vermek doğru olmaz; süre güzergâha, sınır yoğunluğuna ve yük tipine göre sefer planında belirlenir.
Voltim Global bu hatta ne yapar?
Voltim Global, Avrupa'dan İran'a taşımada AB tarafındaki yükleme koordinasyonunu Budapeşte ofisinden yürütür. Türkiye transiti, Kapıkule ve Gürbulak–Bazargan geçişlerinin koordinasyonu, günlük araç takibi ve teslim de şirketin kendi yönetimindedir; İran'da ofis veya acente kullanılmaz. Hattın kapsamı Avrupa'dan İran'a tır taşımacılığı sayfasında anlatılır. Teklif için yükleme adresini, İran'daki teslim noktasını, yük cinsini, ölçü ve ağırlığı, ambalaj tipini ve hazır olma tarihini iletişim sayfasından iletebilirsiniz.