Turuncu Plaka (ADR Levhası) Ne Anlama Gelir?

Kısa Cevap — Turuncu Plaka

Turuncu plaka, ADR kapsamında tehlikeli madde taşıyan aracın önüne ve arkasına takılan 40 × 30 cm'lik yansıtıcı levhadır. Boş plaka aracın tehlikeli yük taşıdığını gösterir. Numaralı plakada üstte tehlike tanımlama numarası (Kemler kodu), altta dört haneli UN numarası bulunur; tanker ve dökme yükte numaralı plaka zorunludur.

Plakanın ölçüleri ve yapısı

Taban 40 cm, yükseklik 30 cm, siyah kenar 15 mm'dir; yüzey yansıtıcıdır.
Plaka ortadan 15 mm kalınlığında yatay siyah çizgiyle ikiye bölünebilir.
Rakamlar siyah, 100 mm yüksekliğinde ve 15 mm çizgi kalınlığındadır.
Araçta yeterli yüzey yoksa ölçüler en az 300 × 120 mm ve 10 mm kenara kadar küçültülebilir.
Plaka 15 dakika aleve maruz kaldığında yerinden çıkmamalı, rakamlar okunur kalmalı; araç devrilse bile yerinde durmalıdır.

Boş plaka mı, numaralı plaka mı?

Taşıma şekli	Ön ve arka	Yanlar
Ambalajlı yük (koli, varil, IBC)	Boş turuncu plaka	Gerekmez
Tek bir madde taşıyan tanker veya dökme araç	Numaralı plaka	Ön ve arkadakiler numaralıysa gerekmez
Farklı maddeler taşıyan çok gözlü tanker	Boş plaka	Her gözün iki yanında o gözün numaralı plakası
Yalnız UN 1202, 1203, 1223, 3475 veya jet yakıtı (1268, 1863) taşıyan tanker	En tehlikeli maddenin, yani parlama noktası en düşük olanın numarası	Gerekmez
Tank konteyner, dökme konteyner	Araçta boş plaka	Konteynerin yanlarında; dışarıdan görünmüyorsa aracın yanlarında da

Sık görülen numaralar: 33/1203 benzin, 30/1202 motorin, 23/1965 LPG, 80/1830 sülfürik asit. Kodun nasıl okunduğu Kemler kodu maddesinde anlatılır. Numara Tablo A'nın 20. sütunundan, UN numarası 1. sütunundan alınır.

Turuncu plaka ne zaman gerekmez?

Ambalajlı yükte araçtaki toplam tehlikeli madde 1.1.3.6'daki 1000 puan eşiğinin altındaysa; hesap ADR taşıma kategorisi maddesinde örneklenir.
Yük yalnız sınırlı miktar (LQ) kolilerinden oluşuyorsa; bu durumda toplam brüt 8 tonu aşınca turuncu plaka yerine LQ işareti konur, ayrıntı sınırlı miktar maddesindedir.
Yük istisnai miktar (EQ) olarak taşınıyorsa.

Boşaltmadan sonra ne yapılır?

Temizlenmemiş veya gazdan arındırılmamış boş tanklar, tank konteynerler ve dökme araçlar plakalarını korur; tehlike kalıntıda sürer. Taşınan yükle ilgisi kalmayan plaka ise sökülür veya örtülür. Örtü plakayı tamamen kapatmalı ve 15 dakikalık yangından sonra da etkili kalmalıdır. Gidişte boya taşıyıp dönüşte tekstil yükleyen bir tır plakayı açık bırakırsa kaza anında müdahale ekiplerini yanıltır. Çekiciden ayrılan dolu dorsenin arkasında da bir turuncu plaka kalmalıdır.

Plakart ile farkı nedir?

Plakart, kenarı en az 25 cm olan elmas biçimli sınıf levhasıdır ve konteyner, tank ile aracın yanlarına ve arkasına konur; maddenin tehlike sınıfını gösterir. Turuncu plaka ise dikdörtgendir ve aracın tehlikeli madde taşıdığını, numaralıysa hangi maddeyi taşıdığını bildirir. Tankerlerde ikisi birlikte bulunur. Sınıf levhalarının görünümü ADR tehlike etiketleri maddesinde yer alır.

Sık yapılan hatalar

Yangına dayanıksız veya kolayca yerinden çıkan levha kullanmak; plaka 15 dakika alev altında yerinde ve okunur kalmalıdır.
Tek maddeli tankerde ön ve arkaya boş plaka takıp yan plakaları da unutmak
Dönüş seferinde plakayı örtmemek
Değiştirilebilir rakamların yolda kayması veya düşmesi

Tehlikeli madde (ADR) taşımacılığında plaka düzeni, yükleme öncesi araç kontrol listesinin ilk maddelerindendir.

Sık Sorulan Sorular

Turuncu plakadaki X harfi ne anlama gelir?

Tehlike tanımlama numarasının önündeki X, maddenin suyla tehlikeli biçimde tepkimeye girdiğini gösterir. Örneğin X423, suyla temas ettiğinde yanıcı gaz çıkaran katı maddeler için kullanılır. Bu araçlarda yangın veya sızıntıda su ancak yetkililerin onayıyla kullanılabilir. İtfaiye ve acil müdahale ekipleri ilk değerlendirmeyi bu koda bakarak yapar.

Kapalı kasada 900 litre boya taşıyan kamyonete turuncu plaka gerekir mi?

Boyanın paketleme grubuna bağlıdır. PG III boya taşıma kategorisi 3'tedir ve araç başına 1.000 litreye kadar muafiyet sınırının altında kalır; plaka gerekmez. PG II boya kategori 2'dedir ve 900 × 3 = 2.700 puan eder; 1000 puan sınırı aşıldığı için turuncu plaka, SRC5 belgeli sürücü ve yazılı talimat gerekir. Kolilerin LQ olarak hazırlanması ise hesabı tamamen değiştirir.

Çekici dorseden ayrıldığında plaka ne olur?

ADR 5.3.2.1.1'e göre tehlikeli madde taşıyan bir dorse, taşıma sırasında çekiciden ayrılırsa dorsenin arkasında bir turuncu plaka kalmalıdır. Bu yüzden ön plaka çekicide, arka plaka dorsede bulunur. RoRo ve liman aktarmalarında dorseler çoğu zaman çekicisiz bekler; arka plakanın dorseye sağlam takılı olduğu yükleme öncesinde kontrol edilmelidir.

Kaynaklar

Yayın tarihi: 09.11.2026 · Voltim Global

Turuncu plaka (ADR levhası) ne anlama gelir?