Türkiye'nin başlıca karayolu sınır kapıları Bulgaristan'a Kapıkule, Hamzabeyli ve Dereköy; Yunanistan'a İpsala ve Pazarkule; Gürcistan'a Sarp, Türkgözü ve Aktaş; Nahçıvan'a Dilucu; İran'a Gürbulak, Kapıköy ve Esendere; Irak'a Habur; Suriye'ye Cilvegözü ve Öncüpınar'dır. Ticari tır trafiği en çok Kapıkule, Hamzabeyli, Sarp, Gürbulak ve Habur'da yoğunlaşır.
Kapılar hangi ülkelere açılır?
| Komşu ülke | Kapı (il) | Karşı kapı | Ticari yükte rolü |
|---|---|---|---|
| Bulgaristan | Kapıkule (Edirne) | Kapitan Andreevo | Avrupa'ya ana tır çıkışı |
| Bulgaristan | Hamzabeyli (Edirne) | Lesovo | Kapıkule'nin yükünü paylaşan tır kapısı |
| Bulgaristan | Dereköy (Kırklareli) | Malko Tarnovo | Ağırlıkla yolcu ve hafif trafik |
| Yunanistan | İpsala (Edirne) | Kipoi | Yunanistan ve Balkanların güneyi |
| Yunanistan | Pazarkule (Edirne) | Kastanies | Ağırlıkla yolcu |
| Gürcistan | Sarp (Artvin) | Sarpi | Kafkasya, Rusya ve Orta Asya'ya ana kapı |
| Gürcistan | Türkgözü (Ardahan) | Vale | Sarp'a alternatif |
| Gürcistan | Aktaş (Ardahan) | Kartsakhi | Bölgesel bağlantı |
| Azerbaycan (Nahçıvan) | Dilucu (Iğdır) | Sederek | Nahçıvan ve Azerbaycan |
| İran | Gürbulak (Ağrı) | Bazargan | İran, Orta Asya ve Körfez'e ana tır kapısı |
| İran | Kapıköy (Van) | Razi | Gürbulak'a alternatif |
| İran | Esendere (Hakkâri) | Serow | Bölgesel |
| Irak | Habur (Şırnak) | Zaho yönü | Irak'a giden tır trafiğinin merkezi |
| Suriye | Cilvegözü (Hatay) | Bab el-Hava | Suriye'nin kuzeybatısı |
| Suriye | Öncüpınar (Kilis) | Azez yönü | Suriye'nin kuzeyi |
Ermenistan sınırındaki Alican kapısı uzun yıllardır düzenli ticari trafiğe kapalıdır. Suriye kapılarında ise açık olma ve ticari kullanım koşulları dönem dönem değişir. Tabloda yalnız karayolu kapıları yer alır; demiryolu geçişleri ve limanlar ayrı birer gümrük kapısıdır.
Batı yönünde hangi kapılar öne çıkar?
Avrupa'ya giden tırların çoğu Edirne'deki Kapıkule ve Hamzabeyli'den çıkar. Bulgaristan 1 Ocak 2025'te Schengen'e tam üye olduğu için Kapıkule ve Hamzabeyli artık Schengen bölgesinin dış sınırıdır; AB gümrük ve pasaport kontrolü Bulgaristan tarafında yapılır. Yoğun dönemlerde kuyruk oluşmasının nedenleri Kapıkule'de tır beklemesi maddesinde anlatılır. Yunanistan ve İtalya bağlantılı seferlerde İpsala kullanılır.
Doğu ve güney yönünde hangi kapılar kullanılır?
- Sarp: Gürcistan üzerinden Rusya'ya giden tırların ana çıkışıdır; Gürcistan–Rusya geçişi Yukarı Lars'tan yapılır. Güzergâh seçenekleri Türkiye'den Rusya'ya karayolu güzergâhları maddesinde karşılaştırılır.
- Gürbulak: İran'a ve İran üzerinden Türkmenistan, Özbekistan ve diğer Orta Asya ülkelerine giden seferlerin ana kapısıdır; ayrıntılar Orta Asya'ya karayolu taşıması maddesindedir.
- Habur: Irak'a yapılan karayolu ihracatının büyük bölümünü taşır.
- Cilvegözü ve Öncüpınar: Suriye yönündeki ticarette kullanılır; güncel durum sefer öncesi kontrol edilmelidir.
Kapı seçerken nelere bakılır?
- Güzergâh ve transit ülkeler: En kısa kapı her zaman en hızlısı değildir; karşı taraftaki bekleme ve yol durumu da hesaba katılır.
- Gümrük yetkisi: Her kapı her eşya için yetkili değildir; tehlikeli madde, canlı hayvan ve bazı tarım ürünleri belirli kapılardan geçebilir.
- Transit belgeleri: T1 veya TIR karnesinde çıkış gümrüğü önceden yazılır; kapı değiştirmek beyanın düzeltilmesini gerektirir.
- Mevsim: Doğu Anadolu ve Kafkasya geçitlerinde kış şartları transit süresini uzatır.
- Yoğunluk takvimi: Bayram öncesi, yıl sonu ve yaz tatili dönemlerinde batı kapılarında kuyruk uzar; yükleme günü bu takvime göre seçilirse sınırda geçen süre kısalır.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, Rusya'dan Akkuyu'ya yürüttüğü sevkiyatlarda Tuapse–Taşucu RoRo hattının yanında Yukarı Lars–Gürcistan ve İran üzerinden karayolu güzergâhlarını da kullanır. Gümrüklü ve transit taşımada giriş kapısı; kuyruk durumu, mevsim ve transit belgesindeki çıkış gümrüğüyle birlikte her sefer için ayrıca seçilir.