Reefer konteyner, ön duvarındaki elektrikli soğutma ünitesiyle havayı soğutan veya ısıtan ve bu havayı tabandaki T profilli kanallardan yükün altından geçirerek iç sıcaklığı ayarlanan değerde tutan yalıtımlı konteynerdir. Ünite gemide ve terminalde priz elektriğiyle, karayolunda dizel jeneratörle (genset) çalışır; sıcaklık, nem ve havalandırma ayarları kontrol ünitesinde kaydedilir.
Reefer konteyner hangi parçalardan oluşur?
Reefer, yalıtımlı bir kutu ile ön duvara gömülü bir soğutma makinesinden oluşur. Gövde iki metal yüzey arasına doldurulmuş poliüretan köpükle yalıtılır; iç yüzey kolay temizlenen paslanmaz çelik veya alüminyumdur. Makine bölümünde kompresör, kondenser, evaporatör, fanlar ve mikroişlemcili kontrol ünitesi bulunur. Yaygın ünitelerin çalışma aralığı kabaca −30 °C ile +30 °C arasındadır: Aynı konteyner dondurulmuş et için −18 °C'nin altına, muz için yaklaşık +13 °C'ye ayarlanabilir. İç ölçüler yalıtım nedeniyle kuru konteynerden küçüktür; değerler konteyner tipleri ve ölçüleri maddesindedir.
Soğuk hava yükün içinden nasıl dolaşır?
Fanlar havayı evaporatörden geçirip tabana basar. Taban alüminyum T profillerden oluşur; hava bu kanallarda kapıya doğru ilerler, paletler ve koliler arasından yükselir, tavandan makineye döner. Bu dolaşım üç kuralı zorunlu kılar:
- Yük, yan duvardaki kırmızı çizgiyi (azami yükleme yüksekliği) aşmamalıdır; üstte hava dönüşü için boşluk kalır.
- Tabanın açık kalan kısmı karton veya plakayla kapatılmalıdır. Aksi hâlde hava en kolay yoldan kaçar, yükün bir bölümü ısınır.
- Reefer yükü soğutmak için değil, sıcaklığını korumak için tasarlanmıştır. Ürün hedef sıcaklığa önceden getirilmiş (ön soğutulmuş) olarak yüklenmelidir.
Sıcaklık, nem ve havalandırma nasıl ayarlanır?
| Ayar | Ne işe yarar? | Örnek |
|---|---|---|
| Set sıcaklığı | Ürünün taşınma sıcaklığı | Dondurulmuş gıda −18 °C ve altı; taze ürünlerde elmada 0 °C civarı, muzda +13 °C civarı |
| Taze hava (vent) | Meyve ve sebzenin solunumuyla biriken CO₂ ve etileni dışarı atar | m³/saat cinsinden açıklık; dondurulmuş yükte kapalı |
| Nem kontrolü | Ürünün kurumasını veya fazla rutubeti önler | Bağıl nem hedefi (%) |
| Kontrollü atmosfer | Oksijeni düşürüp olgunlaşmayı yavaşlatır | Avokado, muz gibi uzun yolculuktaki ürünler |
Ayarlar rezervasyonda ve konişmentoda yazılı olur; hat şirketi konteyneri bu değerlere göre hazırlar. Yanlış vent ayarı, sıcaklık doğru olsa bile meyveyi bozabilir.
Enerji nereden gelir?
- Terminal ve gemi: Konteyner reefer prizine bağlanır; üniteler genellikle 380–460 V üç fazlı akımla çalışır. Terminalde bağlama, izleme ve elektrik ayrıca ücretlendirilebilir. Terminal işlemleri konteyner terminali elleçlemesi maddesinde anlatılır.
- Karayolu ve demiryolu: Konteynerin ön yüzüne takılan (clip-on) ya da şasinin altına monte edilen (underslung) dizel jeneratör, yani genset kullanılır. Yakıt, yolculuk ve olası bekleme süresine göre planlanır.
- Kesinti: İyi yalıtılmış bir reefer kısa kesintide sıcaklığı bir süre korur; ancak kesinti kayıtlara geçer ve alıcının itirazına konu olabilir.
Sevkiyat öncesi kontrol ve veri kaydı
- PTI (Pre-Trip Inspection): Hat şirketi veya depo, ünitenin soğutma, ısıtma ve sensör testini yapar; temiz ve PTI'si yapılmış konteyner teslim edilir.
- Ön soğutma: Ürün soğuk hava deposunda hedef sıcaklığa getirilir. Konteyner ise soğuk tünele doğrudan bağlanmıyorsa genellikle önceden soğutulmaz; açık kapıdan giren sıcak ve nemli hava iç yüzeyde yoğuşur.
- Yükleme: Kapılar açıkken ünite durdurulur, kapı kapanıp mühürlendikten sonra çalıştırılır.
- Kayıt: Kontrol ünitesi besleme ve dönüş havası sıcaklıklarını, alarmları ve kapı açılışlarını kaydeder. İlaç gibi ürünlerde koliler arasına ayrıca bağımsız sıcaklık data logger konur; uzaktan izleme modülüyle değerler yolculuk boyunca görülebilir.
Konteyner dolduracak hacim yoksa soğutmalı LCL seçeneği ayrı koşullarla değerlendirilir.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Reefer sevkiyatlarında Voltim Global liman çıkışını, genset temini ve karayolu ayağını aynı planda yürütür; soğuk zincir lojistiği süreçleri GDP sertifikasına sahip iş ortaklarıyla yürütülür. Rezervasyondaki set sıcaklığı ve vent değeri, yükleme talimatı ve ürün spesifikasyonuyla yüklemeden önce eşleştirilir.