Klasik nakliye, standart ölçüdeki yükü düzenli ve tekrarlanan bir hizmetle bir noktadan diğerine taşır. Proje lojistiği ise bir yatırımın montaj takvimine bağlı, çoğu tek seferlik, ağır veya gabari dışı yükleri mühendislik hesabı, izinler, çok modlu taşıma ve sahada teslimle birlikte tek bir plan içinde yönetir.
İki model hangi noktada ayrılır?
Bir tekstil ihracatçısının her hafta gönderdiği 24 tonluk paletli yük, bilinen araçla, bilinen güzergâhta ve bilinen süreyle taşınır. Bir trafo merkezine gidecek 180 tonluk güç transformatörü ise bir kez taşınır: yolu ölçülür, köprüleri hesaplanır, izinleri alınır, sahada temelin üzerine indirilir. İlkinde başarı ölçütü transit süresi ve birim maliyettir. İkincisinde ölçüt, yatırımın montaj takviminin aksamamasıdır.
| Kriter | Klasik nakliye | Proje lojistiği |
|---|---|---|
| Yük | Standart ölçü, paletli veya koli | Ağır, gabari dışı, bölünemez veya yüksek değerli |
| Tekrar | Düzenli, tarifeli | Çoğunlukla tek seferlik |
| Planlama süresi | Günler | Haftalar, büyük projelerde aylar |
| Mühendislik | Gerekmez veya basittir | Dingil, bağlama, kaldırma ve güzergâh hesabı |
| İzinler | Standart taşıma belgeleri | Her ülkede özel yük izni, liman ve saha onayları |
| Fiyat | Tarife veya anlık piyasa fiyatı | Keşif ve çalışma kapsamına dayanan proje bütçesi |
| Teslim noktası | Depo veya fabrika kapısı | Çoğu zaman temel veya montaj noktası |
| Sigorta | Emtia ve taşıyıcı sorumluluk sigortası | Proje kargo poliçesi, gecikme teminatı seçenekli |
Mühendislik neden işin parçasıdır?
Proje yükünde araç, yükün ölçüsüne göre seçilmez; yükün ağırlık dağılımı, kaldırma noktaları ve yolun taşıma kapasitesi birlikte hesaplanır. Bu hesaplar bir taşıma planına ve yöntem bildirimine dönüşür. İş, sevkiyattan önce proje kargo fizibilite çalışmasıyla başlar: güzergâh, liman, araç ve izin seçenekleri karşılaştırılır. Klasik nakliyede bu çalışmaya karşılık gelen adım, çoğu zaman bir araç rezervasyonudur.
Takvime bağlılık ne anlama gelir?
Projelerde her ekipmanın sahada bulunması gereken bir tarih vardır. Bu tarihten erken gelen yük, sahada depolama, konservasyon ve ikinci kez elleçleme maliyeti doğurur. Geç gelen yük ise kiralanmış vincin, montaj ekibinin ve sonraki iş kalemlerinin beklemesine yol açar. Gemi yükleme penceresi, izin geçerlilik tarihleri ve vinç rezervasyonu tek bir zaman çizelgesinde birbirine bağlanır. Bir halkadaki gecikme diğerlerini de kaydırır.
Masada kimler vardır?
- Yatırımcı ve EPC yüklenicisi: takvimi ve teslim koşullarını belirler.
- Üretici: ölçü, ağırlık, kaldırma noktası ve ambalaj bilgisini verir.
- Proje lojistik firması: planı kurar, taşıyıcıları ve izinleri koordine eder.
- Liman, gemi işletmecisi, vinç firması ve gümrük müşaviri.
- Karayolu idareleri, gerekiyorsa polis veya jandarma.
- Sigortacı ve bağımsız sörveyör.
Klasik nakliyede bu zincir çoğu zaman gönderici, taşıyıcı ve alıcıdan ibarettir. Proje lojistiğinde paydaş sayısı arttıkça iletişim planı ve tek bir sorumlu koordinatör ihtiyacı belirginleşir. Sahadaki son adım ekipmanın yerine yerleştirilmesi maddesinde anlatılır.
Hangi durumda hangisi seçilir?
Yük yasal ölçüler içindeyse ve teslim tarihi esnekse klasik nakliye yeterlidir. Yük gabari dışıysa, birden fazla taşıma türü gerekiyorsa veya gecikmenin maliyeti taşıma bedelini aşıyorsa proje yaklaşımı gerekir. İkisinin karıştığı durumlar da vardır: bir santral projesinin yüzlerce standart kolisi klasik nakliyeyle, ana ekipmanı ise proje taşımacılığıyla gelir. Proje yükünde sigorta da ayrı ele alınır; emtia poliçesi yerine çoğu zaman proje kargo poliçesi düzenlenir.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
2014'ten bu yana 5.000'i aşkın taşıma yürüten Voltim Global, proje lojistiği işlerinde güzergâh, izin ve saha teslimini tek planda toplar. Ulaştırma Bakanlığı'nın Taşıma İşleri Organizatörü yetki belgesine sahiptir.