Türkiye'de karayolunda yasal gabari, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 128. maddesine göre 2,55 m genişlik, 4,00 m yükseklik, yarı römorklu araçta 16,50 m, römorklu kamyonda 18,75 m uzunluk ve beş veya daha çok dingilli katarda 40 ton toplam ağırlıktır. Tek dingil 10 ton, tahrikli tek dingil 11,5 tonla sınırlıdır.
Yasal ölçüler hangi araca, hangi durumda uygulanır?
Sınırlar aracın yüklü ve yüksüz hâline birlikte uygulanır. Yani ölçülen şey yalnız kasa değildir; dorse platformu, üzerindeki yük, sandık ve bağlama elemanları dâhil en dış nokta esas alınır. Yönetmelik ayrıca araçların imal tarihine bakılmaksızın bu değerlerin geçerli olduğunu söyler. 2,55 metre genişlikte bir dorseye 2,60 metrelik bir makine konduğunda araç artık yasal gabarinin dışındadır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 128'e göre sınır değerler
| Ölçüt | Araç / durum | Azami değer |
|---|---|---|
| Genişlik | Tüm araçlar | 2,55 m (frigorifik yapıda 2,60 m) |
| Yükseklik | Tüm araçlar | 4,00 m |
| Uzunluk | Kamyon (otobüs dışı motorlu araç), römork | 12,00 m |
| Uzunluk | Çekici + yarı römork | 16,50 m |
| Uzunluk | Römorklu kamyon | 18,75 m |
| Uzunluk | İki römorklu katar | 22,00 m |
| Dingil ağırlığı | Tahriksiz / tahrikli tek dingil | 10 ton / 11,5 ton |
| Dingil grubu | Yarı römorkta ikili grup (aralık 1,3–1,8 m) | 18 ton |
| Dingil grubu | Üçlü grup (aralık 1,3–1,4 m) | 24 ton |
| Toplam ağırlık | Beş veya daha çok dingilli katar | 40 ton |
| Toplam ağırlık | 40 ft ISO konteyner taşıyan üç dingilli çekici + yarı römork | 44 ton |
Ağırlık tarafında iki ayrı sınır vardır ve ikisi aynı anda sağlanmalıdır. Toplam ağırlık 40 tonun altında kalsa bile tek bir dingile binen yük 11,5 tonu aşarsa araç kuralı ihlal eder. Dağılımın nasıl hesaplandığı dingil yükü hesabı maddesinde örnekle anlatılır.
Avrupa Birliği kuralları ile farkı nedir?
Türkiye'deki temel değerler AB'nin 96/53/EC sayılı Direktifi ile büyük ölçüde örtüşür. Direktif uluslararası trafikte 2,55 m genişlik, 4,00 m yükseklik, 16,50 m yarı römorklu ve 18,75 m römorklu araç uzunluğu ile 40 ton toplam ağırlığı esas alır. Kombine taşımada 40 ft ISO konteyner taşıyan beş veya altı dingilli araç için sınır 44 tondur.
- Ortak taban: Genişlik, uzunluk ve temel ağırlık sınırları iki tarafta aynıdır; uluslararası seferde araç her iki sistemde de yasal kalır.
- Ulusal esneklik: AB, üye devletlere yalnız kendi ülke içi trafiğinde daha uzun ve ağır kombinasyonlara izin verme imkânı tanır. İskandinav ülkelerindeki uzun katarlar bu nedenle sınırı geçince yasal sayılmaz.
- İzin rejimi: Sınırı aşan yük için her AB ülkesi kendi iznini verir; tek bir Avrupa izni yoktur. Ülke eşikleri Avrupa'da gabari dışı yük limitleri maddesinde karşılaştırılır.
Sınır aşılınca ne olur?
Ölçülerden en az birini aşan ve parçalara ayrılamayan yük, ancak Karayolları Genel Müdürlüğü'nden alınan Özel Yük Taşıma İzin Belgesi ile taşınabilir. Yüksüz hâlde bile sınırı aşan araç için ayrıca Özel İzin Belgesi gerekir. Başvuru adımları KGM özel izni maddesinde, formdaki bilgiler gabari dışı yük beyanı maddesinde anlatılır.
İzinsiz taşımanın yaptırımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesindedir. 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten sonra izne bağlı yükü izinsiz ya da izin şartlarına aykırı taşımanın idari para cezası 60.000 TL'dir. Gabari dışı yüklemede işletene 10.000 TL, yükü gönderene 20.000 TL ceza yazılır; araç, şartlar sağlanmadan yoluna devam edemez.
Sık yapılan hatalar
- Makinenin katalog ölçüsünü verip ambalaj, kızak ve takozları hesaba katmamak.
- Yüksekliği yükün kendi boyuyla hesaplamak; standart dorsenin platformu yerden yaklaşık 1,2–1,4 m yüksektedir.
- 40 ft konteynerdeki 44 ton istisnasını her yüke uygulanabilir sanmak.
- Yurt dışı seferde yalnız Türkiye sınırlarını kontrol edip transit ülkelerin kurallarını atlamak.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, gabari dışı ve ağır yük taşımalarında yükün ambalajlı ölçüsünü araç kombinasyonuyla birlikte değerlendirir. Sınır aşılıyorsa KGM başvurusunu hazırlar. Voronej'den Mersin'e yapılan bir gabari dışı sevkiyatta KGM özel izni bir günde alındı.