Parsiyel taşımada navlun, ücrete esas ağırlık üzerinden hesaplanır. Gerçek brüt ağırlık, hacmin ağırlık karşılığı (yaygın oran 1 m³ = 333 kg) ve yükleme metresinin karşılığı (1 ldm ≈ 1.750–1.850 kg) karşılaştırılır, en büyüğü seçilir. Bu değer güzergâhın 100 kg başına birim fiyatıyla çarpılır, ek ücretler ayrıca eklenir.
Neden yalnız ağırlık yetmez?
Bir tır dorsesi aynı anda üç kaynağı satar: taşıma kapasitesi, iç hacim ve taban alanı. Standart bir dorse yaklaşık 13,6 m uzunluğunda ve 2,45 m iç genişliğindedir; yasal toplam ağırlık sınırı nedeniyle 24–25 ton civarında yük alır. Hafif ama hacimli bir yük (köpük, mobilya) tonajı doldurmadan dorseyi doldurur; istiflenemeyen bir makine ise az hacimle uzun bir taban alanını kapatır. Taşıyıcı bu yüzden her yükü üç ölçüyle tartar ve en büyük olanı faturalar. Bu değere ücrete esas ağırlık (chargeable weight) denir.
Üç ölçü nasıl hesaplanır?
- Gerçek ağırlık: Palet ve ambalaj dahil brüt kilogramdır; net ağırlık kullanılmaz.
- Hacim ağırlığı: Uzunluk × genişlik × yükseklik (metre, en dış noktalardan) ile bulunan m³, çevrim oranıyla çarpılır. Avrupa karayolu piyasasında en sık görülen oran 1 m³ = 333 kg'dır; bazı taşıyıcılar 250–300 kg kullanır.
- Yükleme metresi ağırlığı: Yükleme metresi (ldm) = (uzunluk × genişlik) / 2,4 formülüyle bulunur ve 1 ldm için çoğunlukla 1.750–1.850 kg ile çarpılır. Bir Euro palet (1,2 × 0,8 m) 0,4 ldm, bir endüstriyel palet (1,2 × 1,0 m) 0,5 ldm eder. İstiflenebilen yüklerde ldm, yalnız tabanda kalan palet sayısına göre hesaplanır.
Örnek hesap
Altı Euro palet, toplam 1.800 kg brüt, çevrim oranları 333 kg/m³ ve 1.750 kg/ldm olsun.
| Durum | Gerçek ağırlık | Hacim ağırlığı | ldm ağırlığı | Faturalanan |
|---|---|---|---|---|
| Paletler 1,6 m yüksek, istiflenemez | 1.800 kg | 9,22 m³ × 333 = 3.069 kg | 2,4 ldm × 1.750 = 4.200 kg | 4.200 kg |
| Paletler 1,2 m yüksek, ikili istiflenebilir | 1.800 kg | 6,91 m³ × 333 = 2.302 kg | 1,2 ldm × 1.750 = 2.100 kg | 2.302 kg |
Aynı ağırlıktaki yük, ambalaj yüksekliği ve istif izni değişince yaklaşık yüzde 45 daha az ücrete esas ağırlıkla taşınır. Faturalanan değer, güzergâhın "100 kg başına" birim fiyatıyla çarpılır: 4.200 kg için 42 birim, 2.302 kg için 23,02 birim. Çoğu tarife ayrıca asgari bir ağırlık ya da asgari navlun tutarı uygular.
Navluna hangi kalemler eklenebilir?
- Yakıt ek ücreti ve dönemsel yol, köprü, feribot bedelleri
- Adresten alım ve adrese teslim (depo teslimi yerine)
- Gümrük beyannamesi, T1 veya TIR karnesi işlemleri
- Tehlikeli madde (ADR) yükü, ısı kontrollü taşıma, kenar kapaklı ya da kayar tenteli araç ihtiyacı
- Yükleme ve boşaltmada bekleme, randevulu teslim
Sık yapılan hatalar
- Palet yüksekliğini eksik bildirmek: Depoda yeniden ölçülen yük, faturanın sonradan değişmesine yol açar.
- "İstiflenebilir" deyip üstüne yük konamayan ambalaj göndermek: Sivri kapak, hassas koli veya etiketteki "üstüne yük koymayın" işareti yükü istiflenemez yapar.
- Uzun parçaları hafife almak: 6 m'lik bir boru demeti dar olsa da yanına başka yük konamıyorsa dorse genişliğinin tamamı kadar ldm sayılabilir.
- Çevrim oranını sormamak: İki teklifin kilogram fiyatı aynı olsa da oranlar farklıysa toplam tutar değişir. Teklif isterken verilmesi gerekenler karayolu navlun teklifi için gereken bilgiler maddesinde sıralanır.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global'in parsiyel yük taşımacılığı hizmetinde ücrete esas ağırlık, gönderenin bildirdiği ölçü, ağırlık ve istif bilgisine göre hesaplanır; bu nedenle palet yüksekliği ve istif izni yükleme öncesinde yazılı olarak netleştirilir. Hangi gönderinin parsiyel (LTL) yerine komple araçla daha ucuza gideceği de aynı ölçülerle karşılaştırılabilir.