Teklif Al
Sosyal Medya

Kemler kodu (tehlike tanımlama numarası) nedir?

Son güncelleme:

Kısa Cevap — Tehlike Tanımlama Numarası (Kemler Kodu)

Kemler kodu, ADR'de tehlike tanımlama numarası olarak geçen ve turuncu plakanın üst yarısına yazılan iki veya üç haneli koddur. Her rakam bir tehlikeyi gösterir: 3 yanıcı sıvı, 6 zehirlilik, 8 aşındırıcılık gibi. Rakamın tekrarlanması tehlikenin şiddetlendiğini, baştaki X harfi ise maddenin suyla tehlikeli tepkimeye girdiğini bildirir.

Turuncu plakada nerede yer alır?

Numaralı turuncu plaka yatay bir çizgiyle ikiye bölünür. Üstte tehlike tanımlama numarası, altta maddenin dört haneli UN numarası bulunur. ADR 5.3.2.2.1'e göre plaka 40 cm genişliğinde ve 30 cm yüksekliğindedir; rakamlar 100 mm yüksekliğinde ve 15 mm çizgi kalınlığında, siyah renkte yazılır. Her maddenin kodu ADR Tablo A'nın 20. sütununda verilir; tablonun okunuşu ADR Tablo A maddesinde anlatılır.

Numaralı plakalar en çok tankerlerde, dökme taşımalarda ve tank-konteynerlerde görülür. Ambalajlı yük taşıyan araçların önünde ve arkasında çoğunlukla numarasız turuncu plaka bulunur. Plakanın genel kuralları turuncu plaka maddesindedir.

Rakamlar ne anlama gelir?

RakamGösterdiği tehlike
2Basınç veya kimyasal tepkime nedeniyle gaz çıkışı
3Sıvıların (buharların) ve gazların yanıcılığı ya da kendiliğinden ısınan sıvı
4Katıların yanıcılığı ya da kendiliğinden ısınan katı
5Yükseltgen (yangını şiddetlendiren) etki
6Zehirlilik veya bulaşma riski
7Radyoaktivite
8Aşındırıcılık
9Kendiliğinden şiddetli tepkime riski

İlk rakam asıl tehlikeyi, sonrakiler ek tehlikeleri verir. Tehlike tek rakamla yeterince anlatılıyorsa yanına 0 eklenir: motorin 30, aşındırıcı bir asit 80 taşır.

Rakam tekrarı ve X ön eki

Aynı rakamın iki kez yazılması o tehlikenin şiddetlendiğini gösterir. 30 parlama noktası 23–60 °C arasındaki yanıcı sıvıyı, 33 ise parlama noktası 23 °C'nin altındaki kolay alevlenir sıvıyı anlatır. 88 güçlü aşındırıcı, 66 çok zehirli madde demektir. Bazı kombinasyonların ADR'de özel anlamı vardır: 22 soğutulmuş sıvılaştırılmış boğucu gaz, 333 havayla kendiliğinden tutuşan sıvı, 90 çevre için tehlikeli veya çeşitli tehlikeli madde, 99 yüksek sıcaklıkta taşınan çeşitli tehlikeli madde anlamına gelir.

Kodun başındaki X, maddenin suyla tehlikeli tepkimeye girdiğini bildirir. Bu maddelerde su ancak uzman onayıyla kullanılabilir. Sınıf 1 patlayıcılarda rakam yerine 1.1D gibi sınıflandırma kodu yazılır.

Sahada sık görülen kodlar

KodUN NoÖrnek maddeOkunuşu
301202MotorinYanıcı sıvı
331203BenzinKolay alevlenir sıvı
231965LPG (hidrokarbon gaz karışımı)Yanıcı gaz
2681005Amonyak, susuzZehirli, aşındırıcı gaz
2651017KlorZehirli, yükseltgen gaz
2251073Soğutulmuş sıvı oksijenSoğutulmuş sıvılaştırılmış, yükseltgen gaz
X4231428SodyumSuyla tehlikeli tepkimeye girip yanıcı gaz çıkaran katı
801830Sülfürik asitAşındırıcı madde

Acil müdahalede nasıl kullanılır?

  1. Araca rüzgârı arkanıza alarak ve güvenli mesafeden yaklaşın; plakayı dürbünle veya uzaktan okuyun.
  2. Üst ve alt satırı birlikte 112'ye bildirin: kod tehlikenin türünü, UN numarası maddenin kimliğini verir.
  3. X görüyorsanız su kullanmayın; 2 ile başlayan kod basınçlı gaz, 6 içeren kod solunum koruması gerektiğini gösterir.
  4. Sürücünün yazılı talimatındaki adımları ve kaza ve sızıntı anında yapılacakları uygulayın.

Maddenin doğru tanımlanmasından gönderen sorumludur; plakaların araçta eksiksiz bulunmasını taşımacı, tankerlerde ise dolduran da sağlar. Yanlış kod, itfaiyenin yanlış söndürücü seçmesine yol açabilir. Tehlikeli madde taşımalarında plakadaki kodu evraktaki UN numarası ve sınıfla karşılaştırmak, araç yola çıkmadan yapılabilecek en basit ve en etkili kontrollerden biridir.

Sık Sorulan Sorular

Kemler kodu ile UN numarası arasındaki fark nedir?
UN numarası maddenin kimliğidir; örneğin 1203 her zaman benzini gösterir. Kemler kodu ise maddenin taşıdığı tehlikeyi anlatır: benzin için 33, yani kolay alevlenir sıvı. Turuncu plakada ikisi birlikte yazılır; üstte tehlike kodu, altta UN numarası. Müdahale ekibi ilkinden nasıl davranacağını, ikincisinden maddenin tam adını öğrenir.
Ambalajlı yük taşıyan araçta neden numarasız turuncu plaka kullanılır?
Ambalajlı taşımada aynı araçta farklı UN numaralı birçok madde bulunabildiği için ADR, aracın önüne ve arkasına numarasız turuncu plaka takılmasını yeterli sayar. Maddelerin kimliği ambalaj etiketlerinden ve taşıma evrakından okunur. Tankerlerde ve dökme taşımalarda ise numaralı plaka zorunludur; ambalajlı yükte bu kural yalnız tek UN numaralı radyoaktif maddenin münhasır kullanımla taşınması gibi istisnai durumlarda uygulanır.

Yayın tarihi: 15.11.2026 · Voltim Global