Gabari dışı yük beyanı, KGM'ye e-Devlet üzerinden yapılan Özel Yük Taşıma İzin Belgesi başvurusunda yükün ambalajlı ölçüleri ve ağırlığı, çekici ve dorse plakaları, dingil düzeni ve dingil yükleri, güzergâh ve taşıma zamanı belgeye dayanarak eksiksiz girilerek doldurulur. Başvuruyu araç işleteni veya taşıma organizatörü yapar.
Beyan neden bu kadar önemlidir?
KGM, izin verirken yükü görmez; yalnız beyan edilen bilgilere bakar. Güzergâh, köprü kontrolü, eskort şartı ve seyir saatleri bu verilere göre belirlenir. Bu yüzden beyan bir form doldurma işi değil, taşıma planının resmî özetidir. Yolda yapılan ölçüm ve tartıda beyandan farklı bir değer çıkarsa izin şartlarına aykırılık doğar.
Beyanda hangi bilgiler yer almalı?
| Bölüm | İstenen bilgi | Dikkat noktası |
|---|---|---|
| Başvuru sahibi | Firma veya kurum bilgileri, iletişim | Başvuru sahibinin türüne uygun e-Devlet hizmeti seçilir |
| Yük tanımı | Yükün cinsi, adedi, bölünemez olduğu | Sökülebilir parçalar ayrı yazılır |
| Yük ölçüleri | Uzunluk, genişlik, yükseklik | Ambalaj, kızak ve takozlar dâhil en dış ölçü |
| Ağırlık | Yükün net ağırlığı ve araçla toplam ağırlık | Tartı fişi veya üretici belgesine dayanmalı |
| Ağırlık merkezi | Yükün boyuna ve düşey ağırlık merkezi | Dingil dağılımı bu noktaya göre hesaplanır |
| Araç kombinasyonu | Çekici ve dorse plakaları, dingil sayısı ve aralıkları | İzin bu araçlara özgüdür, başka plakaya aktarılamaz |
| Dingil yükleri | Yüklü hâlde her dingile düşen ağırlık | Toplam doğru olsa bile tek dingil sınırı aşılmamalı |
| Yüklü araç ölçüleri | Katarın toplam boyu, genişliği, yüksekliği, taşmalar | Yükseklik yerden ölçülür |
| Güzergâh ve tarih | Çıkış ve varış noktası, geçilecek yollar, taşıma zamanı | Yönetmelik gereği belge her yüklü çıkış için ayrı alınır |
Adım adım nasıl doldurulur?
- Yük verisini belgeye bağlayın: Üreticiden ambalajlı ölçü çizimi, ağırlık ve ağırlık merkezi bilgisini yazılı alın. Sözlü bilgiyle başvurmayın.
- Aracı netleştirin: Taşımayı yapacak çekici ve dorsenin plakalarını, ruhsat bilgilerini ve dingil düzenini belirleyin.
- Dingil yüklerini hesaplayın: Yükün dorse üzerindeki konumuna göre her dingile düşen ağırlığı çıkarın. Yöntem dingil yükü hesabı maddesinde anlatılır.
- Güzergâhı yazın: Mümkünse önceden yapılmış bir güzergâh etüdünün sonuçlarıyla alternatif yolları belirtin.
- e-Devlet'ten girin ve harcı ödeyin: 2026'da her Özel Yük Taşıma İzin Belgesi için 18.813,80 TL harç alınır.
- Belgeyi kontrol edin: İzin geldiğinde güzergâh, saat, eskort ve işaretleme şartlarını sürücü ve eskort ekibiyle paylaşın.
Kim imzalar, kim sorumludur?
Başvuruyu araç işleteni ya da onun adına işi yürüten taşıma organizatörü, e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapar. Bu nedenle beyanın hukuki sahibi başvuru yapandır. Ölçü ve ağırlık bilgisinin kaynağı ise yük sahibidir; yanlış bilgi verilmesi sorumluluğu ona da yayar. Sözleşmede bu ayrımın yazılı olması önerilir (bkz. gabari dışı taşımada sorumluluk).
Yanlış beyanın sonuçları nelerdir?
Denetimde izinle uyuşmayan ölçü veya ağırlık, yükün izin şartlarına aykırı taşındığı anlamına gelir. 2918 sayılı Kanun'un 65. maddesi bu durum için Şubat 2026'dan beri 60.000 TL idari para cezası öngörür; araç, şartlar yerine getirilinceye kadar bekletilir. Yük gabari dışıysa işletene 10.000 TL, gönderene 20.000 TL ceza da eklenebilir. Asıl maliyet çoğu zaman cezadan büyüktür: yeni başvuru, bekleme ve kaçan gemi ya da montaj randevusu.
Sık yapılan hatalar
- Yükü ambalajsız ölçüp beyan etmek.
- İzin belgesinde yazan dorse plakası yerine, son anda değiştirilen başka bir dorseyle yola çıkmak.
- Ağırlık merkezini yükün geometrik ortası kabul etmek.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, gabari dışı yük taşımalarında üreticiden gelen verileri araç planıyla birleştirip başvuruyu hazırlar. Eksiksiz hazırlanan bir dosyayla Voronej–Mersin sevkiyatının KGM özel izni bir günde çıktı.