EXW (Ex Works, İşyerinde Teslim), satıcının malı kendi tesisinde veya belirlenen bir yerde, yüklemeden ve ihracat gümrüğünü yapmadan alıcının emrine hazır ettiği Incoterms kuralıdır. Risk bu anda alıcıya geçer. Yükleme, ihracat ve ithalat gümrüğü, taşıma ve sigorta dahil bütün yükümlülükler alıcıdadır; satıcı için en az yük getiren kuraldır.
EXW'de teslim ne zaman tamamlanır?
Teslim, satıcı malı sözleşmede belirtilen yerde ve tarihte alıcının emrine hazır ettiği anda tamamlanır. Mal araca yüklenmemiş olsa bile risk alıcıya geçer. Doğru yazımda adres mümkün olduğunca kesin olmalıdır: "EXW Organize Sanayi Bölgesi, Kayseri, Türkiye Incoterms® 2020". Teslim yeri satıcının fabrikası olabileceği gibi başka bir depo da olabilir.
Alıcı neleri üstlenir?
| İş | EXW'de kimde? | Not |
|---|---|---|
| Malı ambalajlayıp hazırlamak | Satıcı | Taşımaya uygun ambalaj dahil |
| Araca yükleme | Alıcı | Satıcı yüklese bile risk ve masraf alıcıdadır |
| İhracat gümrüklemesi ve izinler | Alıcı | Satıcı yalnız bilgi ve belgeyle yardım eder |
| Ana taşıma ve sigorta | Alıcı | Sigorta yükümlülük değil, alıcının tercihi |
| Transit ve ithalat gümrüğü, vergiler | Alıcı |
İhracat beyanı neden sorun çıkarır?
EXW'de kural, ihracat gümrüklemesini alıcıya bırakır. Ancak yabancı bir alıcının Türkiye'de ihracat beyannamesi vermesi pratikte zordur; beyanname Türkiye'de yerleşik bir beyan sahibi adına verilir. Ayrıca Türk satıcı açısından malın ihraç edildiğini gösteren beyanname, KDV istisnası ve ihracat kayıtları için gereklidir. Sonuçta EXW satışlarda bile beyannameyi çoğu zaman satıcı verir. Bu, kuralın öngördüğü iş bölümünden bir sapmadır; beyanname masrafının ve ihracat izinlerinin kimde olduğu sözleşmeye yazılmazsa uyuşmazlık doğar.
ICC de sınır ötesi satışlarda EXW yerine FCA'nın değerlendirilmesini önerir. FCA'da ihracat gümrüğü satıcıdadır ve satıcının kendi tesisinde teslimde yükleme de satıcıya aittir. Farkların tamamı EXW ile FCA farkı maddesinde.
EXW ne zaman uygun, ne zaman önerilmez?
- Uygun: Yurt içi satışlarda; alıcının satıcı ülkesinde şirketi veya güçlü bir lojistik ortağı olduğunda; alıcı kendi araçlarıyla ve kendi ekibiyle yükleme yapacağında.
- Önerilmez: Satıcının ihracat kanıtına ihtiyaç duyduğu ihracatlarda; ağır veya gabari dışı yüklerde, çünkü yükleme sırasındaki hasar riski alıcıya kalır ama vinç satıcının sahasındadır; alıcının ihracat izinlerini yönetemeyeceği kontrollü ürünlerde.
Satıcı yüklemeyi yaparsa ne olur?
Uygulamada satıcı genellikle forklift veya vinciyle aracı kendisi yükler. EXW'ye göre bu yükleme alıcının riskinde ve masrafındadır. Yükleme sırasında oluşan bir hasarda satıcı, kendi personelinin kusuru nedeniyle ayrıca sorumlu tutulabilir. Bu belirsizliği gidermek için ya FCA seçilmeli ya da sözleşmeye "EXW, yükleme satıcı tarafından ve satıcının riskinde" gibi açık bir şart yazılmalıdır.
EXW ile DDP: iki uç
EXW satıcıya en az, DDP ise en çok yükümlülük yükleyen kuraldır. Aradaki seçenekler, örneğin varışta teslim eden DAP, taraflar arasında yükün daha dengeli paylaşılmasını sağlar. EXW alan bir alıcı da işi tek elden yürütmek için kapıdan kapıya bir lojistik hizmeti satın alabilir.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, EXW alımlarda alıcı adına kapıdan kapıya teslimat organizasyonunu ve mevzuat danışmanlığını üstlenir: tesisten yükleme, ihracat beyannamesinin kim adına verileceğinin netleştirilmesi ve ana taşıma tek planda kurulur.