Depo sigortası, depoda bekleyen malları yangın, yıldırım, infilak, deprem, sel ve su baskını, fırtına, hırsızlık ve kötü niyetli hareketler gibi risklere karşı korur; elleçleme sırasında düşme ve kırılma genişletilmiş teminatla eklenir. Mal sahibinin stok sigortası ile depocunun sorumluluk sigortası ayrı poliçelerdir ve birbirinin yerini tutmaz.
Depoda kim neyi sigortalar?
"Depo sigortası" tek bir poliçe adı değildir; aynı depoda üç farklı menfaat vardır ve her biri ayrı sigortalanır.
| Poliçe | Sigortalı | Ne öder |
|---|---|---|
| Bina sigortası | Depo binasının sahibi | Bina, raf sistemi, sabit tesisat hasarı |
| Emtia (stok) sigortası | Malın sahibi | Depodaki malın kaybı veya hasarı; kusur aranmaz |
| Depocu sorumluluk sigortası | Depoyu işleten firma | Depocunun kusuruyla müşteri malına verdiği zarar |
Malın sahibi için en önemli ayrım ikinci ve üçüncü satır arasındadır. Depoda kim sorumlu sorusunun hukuki cevabı depodaki maldan kim sorumlu maddesinde anlatılır.
Hangi riskler teminat altına alınabilir?
- Ana teminat: Yangın Sigortası Genel Şartları'na göre yangın, yıldırım, infilak ve bunların sonucu oluşan duman, buhar ve hararet hasarı.
- Doğal afet ek teminatları: Deprem ve yanardağ püskürmesi, sel ve su baskını, fırtına, kar ağırlığı, yer kayması.
- Su ve çarpma: Dahili su (tesisat patlaması, sprinkler sızıntısı), kara ve hava taşıtı çarpması.
- Sosyal olaylar: Grev, lokavt, kargaşalık, halk hareketleri, kötü niyetli hareketler ve terör.
- Hırsızlık: Hırsızlık Sigortası Genel Şartları'na göre kırma, zorlama, tırmanma, sahte anahtar kullanma veya tehditle gerçekleşen hırsızlık. İz bırakmayan kayıp ve sayım farkı genellikle kapsam dışıdır.
- Elleçleme hasarı: Forkliftten düşme, raf çökmesi, istif sırasında ezilme; çoğu zaman "tüm riskler" mal poliçesiyle veya özel klozla alınır.
- Soğuk depolar: Soğutma makinesinin arızasına bağlı bozulma ayrı teminattır.
Değişken stok değeri nasıl beyan edilir?
Depodaki stok yıl içinde sabit kalmaz; sezonluk ürünlerde en düşük ve en yüksek ay arasında birkaç kat fark olabilir. Üç yaygın yöntem vardır:
- Sabit bedel: Yılın en yüksek stok değeri üzerinden sigorta. Basittir, ancak düşük stoklu aylarda fazla prim ödenir.
- Beyanname usulü: Yıl başında azami bedel ve avans prim belirlenir, sigortalı her ay stok değerini bildirir, kesin prim dönem sonunda ortalamaya göre hesaplanır.
- Sezonluk artış: Belirli aylar için bedel zeyilnameyle yükseltilir.
Bildirilen değer gerçek değerin altında kalırsa eksik sigorta kuralı işler ve hasar oransal ödenir. Örneğin 1.000.000 € stok 600.000 € bedelle sigortalanmışsa, 200.000 € hasarda ödeme 120.000 € olur.
Depocunun sigortası neden yetmez?
Depocu sorumluluk poliçesi yalnız depocunun kusuru varsa öder ve kusuru yük sahibi ispat eder. Deprem, sel veya yakındaki bir tesisten sıçrayan yangın gibi depocunun kusuru olmayan olaylarda bu poliçe devreye girmez. Ayrıca limitler çoğu zaman sözleşmede kilogram veya olay başına düşük tutarlarla sınırlanır. Malın tam değerini korumanın yolu, mal sahibinin kendi stok sigortasıdır. Sözleşmede bu noktanın nasıl yazılacağı depolama sözleşmesi maddesindedir.
Gümrük antrepolarında ek bir risk vardır: eşya kaybolursa askıdaki ithalat vergileri de gündeme gelir. Bu durum antrepo sigortasının kapsamı maddesinde ele alınır.
Poliçe yaptırırken kontrol listesi
- Deponun adresi, yapı tarzı, yangın algılama ve söndürme sistemleri doğru beyan edildi mi?
- Stok değeri maliyet bedeli mi, satış bedeli mi, poliçede hangisi esas?
- Deprem ve sel ek teminatları ile muafiyet oranları yazılı mı?
- Başka adreslerdeki ve yoldaki mal kapsamda mı? Taşıma sırası için all risk nakliyat sigortası ayrıca gerekir.
Stok teminatı ve poliçe kurgusu depolama sigortası sayfasında ayrıca anlatılır.