Anti-damping vergisi nedir, nasıl uygulanır?

Damping ve dampinge karşı vergi

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, dampingi bir malın Türkiye'ye ihraç fiyatının benzer malın normal değerinin altında olması diye tanımlar. Normal değer, kural olarak ihracatçı ülkenin iç piyasasındaki karşılaştırılabilir fiyattır. Aradaki farka damping marjı denir. Vergi, damping marjı kadar ya da zararı gidermeye yeten daha düşük bir oranda konur. Mükellef malı ithal eden kişidir; vergiyi gümrük idareleri ithalde diğer vergilerden ayrı olarak tahsil eder ya da teminata bağlar. Önlem ithalatı yasaklamaz, yalnızca maliyetini artırır.

Soruşturma nasıl işler?

1. Başvuru: Yerli üretim dalı adına şikâyet yapılır ya da Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü resen harekete geçer.
2. Açılış: Soruşturma Resmî Gazete'de tebliğle duyurulur; ihracatçı, ithalatçı ve yerli üreticilere soru formları gönderilir.
3. Geçici önlem: Ön tespitler damping ve zararı gösterirse teminat şeklinde geçici önlem alınabilir. Açılıştan sonraki 60 gün içinde uygulanmaz; süresi 4 aydır, belirli şartlarla 6 aya, özel durumlarda 9 aya kadar çıkabilir.
4. Nihai bildirim: Bulgular taraflarla paylaşılır, görüşleri alınır.
5. Kesin önlem: Tebliğle GTİP, menşe ülke ve firma bazında oranlar ilan edilir. Önlem, CIF kıymet üzerinden yüzde ya da birim başına tutar olarak belirlenebilir.

Önlem ne kadar sürer?

Kesin önlemler yürürlüğe girdikten beş yıl sonra sona erer. Sona ermeden önce yerli üretim dalı, önlem kalkarsa damping ve zararın yeniden doğacağını iddia ederek nihai gözden geçirme soruşturması isteyebilir. Soruşturma açılırsa önlem, sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalır. Önlemin üçüncü ülke üzerinden gönderim veya parça hâlinde getirme gibi yollarla etkisiz kılınması hâlinde, önlemin bu ithalata da uygulanması için ayrı soruşturma açılabilir.

Diğer ek yükümlülüklerden farkı

İlave vergi ayrıca ilave gümrük vergisi maddesinde anlatılır.

Beyana ve maliyete etkisi

Önlemin uygulanıp uygulanmadığı, GTİP ve menşeye göre belirlenir. Firma bazlı oran için faturadaki üreticinin tebliğde adı geçen firmayla aynı olması gerekir; adı geçmeyen üreticilere “diğer firmalar” için belirlenen oran uygulanır; bu oran çoğu zaman en yüksek orandır. Menşe, çoğu dosyada menşe şahadetnamesi ile ispatlanır. Dampinge karşı vergi, ithalat sırasında ödenen vergilerden biri olarak KDV Kanunu'nun 21. maddesi gereği KDV matrahına da girer; bu yüzden gümrük vergisi hesabı yapılırken toplam maliyet buna göre çıkarılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Önlem tebliğini yalnız 8 haneli pozisyonla kontrol edip tanım ve istisna dipnotlarını okumamak
• Tedarikçiyi değiştirirken yeni üreticinin firma bazlı oranını kontrol etmemek
• Soruşturma açıldığı hâlde sipariş planını geçici önlem riskine göre güncellememek

Tedarik kararlarından önce önlem listesini taramak için mevzuat danışmanlığı almak, sonradan çıkan ek vergi riskini azaltır.

Yayın tarihi: 10.11.2026 · Voltim Global