Ağır yük, ölçüleri yasal sınırlar içinde kalsa bile aracın azami toplam ağırlığını veya dingil ağırlığını aşan yüktür. Türkiye'de beş ve daha çok dingilli katarda 40 ton, tek dingilde 10 ton, tahrikli dingilde 11,5 ton aşıldığında ve yük bölünemiyorsa KGM'den Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınması gerekir.
Ağır yük ile gabari dışı yük aynı şey mi?
Hayır. Gabari dışı yük genişlik, yükseklik veya uzunluk sınırını aşar. Ağır yük ise ölçü olarak yasal kalır ama ağırlık sınırını geçer. Örneğin 2,4 m genişliğinde, 6 m boyunda ve 55 ton ağırlığındaki bir pres, standart bir dorseye sığar; yine de yasal katar ağırlığını aştığı için izinsiz taşınamaz. Pratikte büyük transformatörler, döküm parçalar ve kompakt iş makineleri her iki sınıfa birden girebilir.
Hangi tonajdan sonra izin gerekir?
Eşikler Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 128. maddesindedir. Toplam ağırlık ile dingil ağırlığı ayrı ayrı kontrol edilir; ikisinden biri aşılırsa araç sınır dışıdır.
| Araç / dingil | Azami ağırlık |
|---|---|
| Tahriksiz tek dingil | 10 ton |
| Tahrikli tek dingil | 11,5 ton |
| Yarı römorkta ikili dingil grubu (aralık 1,3–1,8 m) | 18 ton |
| Üçlü dingil grubu (aralık 1,3–1,4 m) | 24 ton |
| Dört dingilli römorklu veya yarı römorklu araç | 36 ton (yarı römork dingil grubu 20 ton ise 38 ton) |
| Beş veya daha çok dingilli katar | 40 ton |
| 40 ft ISO konteyner taşıyan üç dingilli çekici + yarı römork | 44 ton |
Çekici ve dorsenin boş ağırlığı birlikte yaklaşık 14–16 ton olduğundan standart bir tırın taşıyabileceği net yük genellikle 24–26 tondur. Bu değeri aşan bölünemez bir parça ağır yük sayılır.
Ağırlık yol ve köprüleri nasıl etkiler?
Kaplama hasarı dingil yüküyle doğrusal değil, yaklaşık dördüncü kuvvetiyle artar. Bu yaygın mühendislik kabulüne göre dingil yükü iki katına çıktığında asfalta verilen zarar yaklaşık 16 kat büyür. Bu yüzden ağır yük taşımacılığında amaç toplam ağırlığı çok sayıda dingile yaymaktır. Modüler hidrolik treylerlerde dingil hattı sayısı artırılarak her dingil hattına düşen yük kabul edilebilir seviyeye çekilir.
Köprü ve menfezlerde ise belirleyici olan, yükün açıklık üzerindeki toplam etkisidir. Kısa mesafede yoğunlaşan 100 tonluk bir yük, aynı ağırlığın uzun bir araca dağıtılmış hâlinden daha zorlayıcıdır. KGM bu nedenle çok ağır taşımalarda güzergâhtaki sanat yapıları için ayrı inceleme yapabilir (bkz. köprü ve menfez kontrolü).
İzin nasıl alınır, kim sorumludur?
- Bölünemezlik: İzin yalnız parçalara ayrılamayan yük için verilir. Sökülebilen ekipmanın parçalı sevk edilmesi istenir (bkz. bölünemez yük).
- Araç seçimi: Dingil sayısı ve aralığı, yüklü hâlde her dingile düşen ağırlık hesaplanır.
- Başvuru: Araç işleteni veya organizatör, e-Devlet üzerinden KGM'ye başvurur. KGM'nin 1 Ocak 2026'dan itibaren uyguladığı harç, belge başına 18.813,80 TL'dir.
- Taşıma: Belgedeki güzergâh, saat ve eskort şartlarına uyulur.
Yönetmeliğe göre yalnız ölçüsü bakımından bölünemeyen yüklerde toplam ağırlık sınırları aşılmamak kaydıyla aynı yükten birden fazla parça yüklenebilir.
Aşırı yüklemenin yaptırımı nedir?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesi, 7574 sayılı Kanun'la Şubat 2026'da yapılan değişiklikle azami yüklü ağırlığı aşan yüklemelerde işletene ve gönderene ayrı ayrı ceza öngörür: %10'a kadar fazla yükte 10.000 TL'den başlayıp %25'in üzerinde 60.000 TL'ye çıkar. Fazlalık %20'yi geçerse araç, yük indirilmeden yola devam edemez. İzne bağlı yükü izinsiz taşımanın cezası 60.000 TL'dir.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, ağır yük taşımalarında dingil dağılımını araç seçimiyle birlikte planlar ve KGM başvurusunu yürütür; Voronej–Mersin hattındaki bir sevkiyatta izin süreci bir günde tamamlandı.