VGM (Verified Gross Mass), yüklü bir konteynerin yük, ambalaj, palet, bağlama malzemesi ve konteyner darası dahil doğrulanmış toplam ağırlığıdır. SOLAS Bölüm VI Kural 2 gereği 1 Temmuz 2016'dan beri zorunludur. Göndericinin bildirdiği VGM, istif planından önce hatta ve terminale ulaşmazsa konteyner gemiye yüklenmez.
VGM neden zorunlu hâle geldi?
Yanlış beyan edilen konteyner ağırlığı, gemi istif planını bozar. Ağır kutunun üstte, hafif kutunun altta kaldığı bir sırada istif çökebilir, konteyner denize düşebilir, liman vinci ve kara aracı aşırı yüklenebilir. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), 2011'de başlayan çalışmayı 2014'te MSC.380(94) kararıyla tamamladı ve SOLAS'ın VI. bölüm 2. kuralını değiştirdi. Uygulama rehberi MSC.1/Circ.1475 genelgesidir.
Kural iki şey söyler: doğrulanmış ağırlığı sağlamak göndericinin sorumluluğudur ve VGM, yüklü konteynerin gemiye alınmasının ön şartıdır. VGM'nin verilmiş olması yükleme hakkı doğurmaz; son karar kaptanındır.
VGM hangi iki yöntemle belirlenir?
| Yöntem 1: Tartım | Yöntem 2: Hesaplama | |
|---|---|---|
| Nasıl yapılır? | Konteyner doldurulup mühürlendikten sonra kalibre kantar veya tartılı vinçle bütün olarak tartılır. | Tüm koliler, paletler, takoz ve bağlama malzemeleri tek tek tartılır; toplamın üzerine konteyner darası eklenir. |
| Kimin için uygun? | Kantara erişimi olan herkes; dökme ve homojen yükler | Kendi deposunda düzenli dolum yapan, onaylı tartı prosedürü olan göndericiler |
| Ön şart | Yasal metrolojiye uygun, kalibrasyonu geçerli tartı | Doluma yapılan ülkenin yetkili otoritesince onaylanmış yöntem |
Dara, konteynerin kapısında ve CSC plakasında yazılıdır. Yaklaşık değerler 20 ayaklık kuru yük konteynerde 2.200–2.300 kg, 40 ayaklıkta 3.700–3.900 kg arasındadır; hesap yaparken tahmini değil o konteynerin kendi darası kullanılmalıdır. Ölçü farkları 20'lik ve 40'lık konteyner maddesinde yer alır.
Kim beyan eder, kime iletilir?
SOLAS'a göre gönderici, konişmentte veya deniz yolu senedinde gönderici olarak adı geçen ya da hatla taşıma sözleşmesini yapan kişidir. VGM bildirimi imzalı olmalı, imzalayanın adı açıkça yazılmalıdır. Forwarder bildirimi gönderici adına iletebilir; tartımın doğruluğundan ise gönderici sorumlu kalır.
- Konteyner doldurulur, mühürlenir ve seçilen yöntemle ağırlık belirlenir.
- VGM, hattın web portalı, e-posta formu veya EDI üzerinden VERMAS mesajıyla gönderilir.
- Hat ve terminal, VGM'yi booking ve konteyner numarasıyla eşleştirir.
- Değer, istif planına işlenir; eksik veya tutarsız kayıtlar yüklemeden çıkarılır.
Ne zaman bildirilmelidir?
SOLAS bir saat vermez; "istif planında kullanılacak kadar önce" der. Pratikte bu süreyi hat belirler ve booking teyidinde VGM kapanışı olarak yazar. Çoğu hatta VGM kapanışı, konteynerin terminale son teslim saatiyle aynı ya da ondan önce olur. Hattın belge, VGM ve saha kapanışları cut-off tarihleri olarak booking teyidinde ayrı ayrı yazılır.
VGM eksik veya hatalıysa ne olur?
VGM'siz konteyner gemiye yüklenmez ve bir sonraki gemiye kalabilir. IMO rehberi (MSC.1/Circ.1475), kaptanın veya temsilcisinin terminalle birlikte kutuyu gönderici adına tartabileceğini öngörür; masrafın kime ait olacağı taraflar arasında belirlenir. Ölçülen ile beyan edilen değer arasındaki kabul edilebilir fark SOLAS'ta tanımlı değildir, ulusal otoritelere bırakılmıştır. Türkiye'de yetkili otorite Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'dır.
Sık yapılan hatalar
- Yalnız yük ağırlığını yazmak, palet ve konteyner darasını unutmak.
- Kantar fişindeki çekici ve dorse ağırlığını düşmeden VGM diye bildirmek.
- LCL konsolidasyonunda her göndericinin kendi kolisini beyan etmesiyle yetinmek; konteynerin VGM'sini doldurmayı yapan konsolidatör verir.
- Ağırlığı yanlış dağıtmak. Toplam ağırlık doğru olsa da yük tek uçta toplanırsa konteyner içi istif kurallarına aykırı olur.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, konteyner taşımacılığı operasyonlarında dolum yerindeki tartım belgesini, konteyner darasını ve hattın VGM kapanışını booking dosyasıyla birlikte izler. Bildirim gönderici adına iletildiğinde imzalı tartım kaydı dosyada saklanır.
Sık Sorulan Sorular
VGM ile konişmentteki brüt ağırlık aynı şey mi?
RoRo ile taşınan dorse veya araç için VGM gerekir mi?
Kaynaklar
- IMO – Verification of the gross mass of a packed container
- IMO MSC.1/Circ.1475 – Guidelines regarding the verified gross mass of a container carrying cargo