Ordino Nedir, Limanda Nasıl Alınır?

Kısa Cevap — Ordino

Ordino, deniz yoluyla gelen yükün alıcıya teslim edilebileceğini gösteren teslim emridir (delivery order). Hat acentesi, orijinal konşimento veya telex release karşılığında, navlun ve yerel masraflar ödendikten sonra düzenler; terminal konteyneri bu talimata göre verir. Gümrük idareleri ise ordinoyu gümrük işlemlerinde artık aramıyor.

Ordino ne anlama gelir?

Ordino, İtalyanca “emir” anlamındaki ordine sözcüğünden gelir; İngilizcedeki karşılığı delivery order (D/O) olarak bilinir. Konşimento, yükü varış limanında taşıyandan isteme hakkı verir. Hat acentesi bu hakkı, “şu konteyner şu kişiye teslim edilebilir” diyen bir talimata çevirir. Sektörde bu talimatın kendisine de, onu almak için yapılan işleme de “ordino” denir.

Gümrük açısından bugünkü durum

Ordino, 1615 sayılı eski Gümrük Kanunu döneminin Gümrük Yönetmeliği'nde tanımlı bir belgeydi. 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile bu düzen kaldırıldı. Bakanlık, 23 Kasım 2017 tarihli yazısıyla gümrük idarelerine bu belgeyi aramamaları talimatını verdi. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 26 Nisan 2021 tarihli yazısı da ordinonun (yük teslim talimat formu) gümrük müdürlüklerince aranmayacağını yineler. Yazıya göre Bakanlık 2000 yılından beri bu belgenin gümrük işlemleriyle ilgili bir yönü olmadığı görüşündedir. Danıştay kararlarından sonra yük teslim talimat formu uygulaması da sona ermiştir.

Ticari ilişki ise sürüyor. Terminal ya da liman işletmesi, taşıyanın teslim onayı olmadan konteyneri vermez. Bu onay bugün çoğu zaman elektronik ortamda terminale iletilir; sektör onu hâlâ ordino diye anar.

Ordino adım adım nasıl alınır?

Varış bildirimi: Hat acentesi, gemi gelmeden önce alıcıya varış bildirimi (arrival notice) gönderir.
Konşimento teslimi: Orijinal konşimento cirolu ve eksiksiz ibraz edilir; telex release veya seaway bill kullanılıyorsa orijinal gerekmez.
Ödemeler: Navlun alıcı ödemeliyse (freight collect) navlun ve acentenin yerel masrafları ödenir.
Teslim talimatı: Acente teslim onayını düzenler ve terminale ya da geçici depolama yerine iletir.
Gümrükleme: Beyanname, muayene ve vergi ödemesiyle gümrük işlemi tamamlanır.
Çekim ve iade: Konteyner sahadan çekilir, boşaltılır ve boş konteyner süresinde iade edilir.

Ordino ücreti nedir?

Ordino ücreti, acentenin belge ve teslim hizmeti için yerel masraflar içinde aldığı bedeldir. Tutarı hat, acente ve liman bazında değişir; THC, belge ücreti, konteyner temizlik bedeli gibi kalemlerle birlikte faturalanabilir. Bu nedenle deniz yolu teklifinde varış tarafı yerel masraflarının hangi kalemleri kapsadığı yazılı olarak sorulmalıdır.

Konşimento türüne göre ordino

Belge	Orijinal ibrazı	Ordinoya etkisi
Orijinal konşimento	Gerekir, emre yazılıysa ciro ile	Orijinal ulaşmadan teslim talimatı verilmez
Telex release	Gerekmez, orijinaller yükleme limanında teslim alınır	Acente sistem onayıyla ordino verir
Seaway bill	Gerekmez, kıymetli evrak değildir	Belgede adı yazan alıcıya teslim edilir

Ayrıntılar için telex release ve seaway bill maddesine bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

Orijinal konşimentonun kuryeyle geç gelmesi ve bu sürede demurajın işlemeye başlaması
Emre yazılı konşimentoda ciro zincirinin eksik kalması
Serbest süre bitmeden ordinoyu almamak, gümrüklemeyi son güne bırakmak
Konşimentodaki alıcı adının gümrük beyannamesindeki ithalatçıyla uyuşmaması

Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?

Voltim Global, deniz yolu ithalatlarında hat acentesi, terminal ve anlaşmalı gümrük müşavirleri arasındaki işleri tek muhatap olarak takip eder. İthalat gümrüklemesi anlaşmalı gümrük müşavirleri aracılığıyla yürütülür.

Sık Sorulan Sorular

Ordino olmadan konteyner limandan çekilebilir mi?

Gümrük idaresi ordinoyu artık aramıyor; ancak terminal, taşıyanın teslim onayı olmadan konteyneri vermez. Yani gümrük çıkışı tamamlanmış olsa bile hat acentesinin elektronik ya da yazılı teslim talimatı gerekir. Bu talimat için orijinal konşimento, telex release veya seaway bill ile ödemelerin tamamlanmış olması beklenir.

Ordino ücretini kim öder?

Ordino ücreti varış limanındaki yerel masraflardandır ve genellikle teslimi alan alıcıya faturalanır. Kimin üstleneceği satış sözleşmesindeki teslim şekline ve navlun anlaşmasına bağlıdır. DAP veya DDP gibi varış teslimli şartlarda satıcı üstlenebilir. Belirsizlik çıkmaması için sözleşmede yerel masrafların kime ait olduğu ayrıca yazılmalıdır.

Ordino ne zaman alınmalı?

Gemi limana yanaşıp acente varış bildirimini gönderdikten sonra, mümkün olan en erken günde. Konteynerin limanda ücretsiz kalabileceği serbest süre gemi tahliyesiyle başlar; ordino ve gümrükleme gecikirse demuraj ve ardiye masrafları birikir. Orijinal konşimentonun gemiden önce alıcıya ulaşacak şekilde gönderilmesi bu yüzden önemlidir.

Kaynaklar

T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü – Ordino (Yük Teslim Talimat Formu) hk. yazısı, 26.04.2021 (orgtr.org arşivi)

Yayın tarihi: 10.11.2026 · Voltim Global

Ordino nedir, limanda nasıl alınır?