Konşimento ciro nasıl yapılır?

Ciro neden gerekir?

Konşimento, taşıyanın malı ancak belgenin ibrazı karşılığında teslim etmekle yükümlü olduğu bir kıymetli evraktır (TTK m. 1228). Belgeyi elinde tutan kişi malı da kontrol eder. Mal yoldayken satılırsa, banka ödemeyi güvenceye almak isterse veya alıcı malı başka birine devrederse, bu hak ciroyla aktarılır. Belgenin genel yapısı konşimento maddesinde anlatılır.

Hangi konşimento ciro edilebilir?

Türk Ticaret Kanunu'na göre konşimento nama, emre veya hamile yazılı düzenlenebilir; aksi kararlaştırılmadıkça yükletenin istemiyle gönderilenin emrine veya sadece "emre" düzenlenir ve bu durumda "emre", yükletenin emrine demektir (TTK m. 1228/3).

Kanun, emre yazılı senetlerin devri için ciro ve zilyetliğin geçirilmesini, nama yazılı senetler için ise yazılı devir beyanını arar (TTK m. 647–648).

Ciro türleri

• Tam (nama) ciro: "Deliver to the order of ABC Ltd." gibi bir ifade, tarih, unvan, imza ve kaşe. Hak yalnız adı yazılan kişiye geçer; o da yeniden ciro edebilir.
• Beyaz ciro: Yalnız ciranta imzası ve kaşesi. Belgeyi elinde bulunduran hamil sayılır; risklidir, çünkü belge kaybolursa bulan kişi de hak iddia edebilir. Kanun beyaz ciroyu yalnız imzadan ibaret ciro olarak tanımlar; hamiline yapılan ciro da beyaz ciro hükmündedir (TTK m. 682–683).
• Banka cirosu: Akreditifli işlemde konşimento çoğunlukla "to order of [banka]" düzenlenir. Banka, ödeme veya kabul sonrası belgeyi alıcıya ciro eder.

Ciro adım adım

1. Konşimentonun emre yazılı olduğu ve kimin emrine düzenlendiği kontrol edilir.
2. Ciro, belgenin arkasına (veya eklenen ek kâğıda) yazılır; şirket unvanı, yetkili imzası ve kaşe konur.
3. Tam ciroda devralanın tam unvanı yazılır.
4. Orijinal setin tüm nüshaları ("full set", çoğunlukla 3/3) devralana gönderilir.
5. Son hamil, varış limanında bir orijinali taşıyana veya acentesine teslim ederek ordino alır.

Ciro zinciri nasıl okunur?

Hamilin hakkı, birbirini kesintisiz izleyen cirolardan anlaşılır (TTK m. 686). Shipper'dan bankaya, bankadan alıcıya, alıcıdan son alıcıya giden her halka belgede görünmelidir. Zincirde bir kopukluk, ör. imzası eksik bir ara ciro, taşıyanın teslimi reddetmesine yol açabilir. Birden fazla orijinal düzenlenmişse taşıyan malı tek nüshanın meşru hamiline teslim edebilir (TTK m. 1230); bu yüzden tam setin kontrolü ödeme güvencesinin parçasıdır.

Sık yapılan hatalar

• "To order" konşimentoyu shipper cirosu olmadan alıcıya göndermek
• Kısmi ciro yapmak; kanuna göre kısmi ciro batıldır (TTK m. 682)
• Kaşesiz veya yetkisiz kişinin imzasıyla ciro
• Tam set yerine tek orijinali göndermek
• Nama yazılı konşimentoyu ciroyla devretmeye çalışmak

Belgeyi dolaştırmak gerekmeyen işlerde sea waybill ya da telex release daha pratik olabilir. Akreditif ve belge uyumu için mevzuat danışmanlığı desteği alınabilir.

Yayın tarihi: 11.11.2026 · Voltim Global