Teklif Al
Sosyal Medya

Freight forwarder sorumluluk sigortası nedir?

Son güncelleme:

Kısa Cevap — Forwarder Sorumluluk Sigortası

Freight forwarder sorumluluk sigortası, taşıma işleri organizatörünün mesleki hata ve ihmallerinden doğan tazminat sorumluluğunu karşılayan poliçedir. Yanlış talimat, hatalı belge, gümrük hatası, uygun olmayan alt taşıyıcı seçimi ve yükteki kayıp veya hasar nedeniyle müşterisine karşı doğan sorumluluğu kapsar. Malı değil, forwarderin hukuki sorumluluğunu sigortalar.

Forwarderin sorumluluğu nereden doğar?

Türk Ticaret Kanunu forwarderi "taşıma işleri komisyoncusu" olarak düzenler. Kanunun 918. maddesine göre komisyoncu taşımayı örgütler: taşıma aracını ve yolunu belirler, fiilen taşıyacak taşıyıcıyı seçer, ona talimat verir ve gönderenin tazminat haklarını güvence altına alır. 928. madde iki tür sorumluluk öngörür. Komisyoncu, zilyetliğinde bulunan eşyanın kaybından ve hasarından sorumludur; bunun dışındaki zararlardan ise 918. maddedeki yükümlülükleri ihlal ettiğinde sorumlu olur. Ayrıca taşımayı bizzat üstlenen veya taşıma giderlerini de içeren tek fiyat veren komisyoncu taşıyıcı gibi sorumlu tutulur (md. 921 ve 926). Bu yüzden aynı firma bir sevkiyatta komisyoncu, diğerinde taşıyıcı konumunda olabilir; taşıyıcı ile forwarder arasındaki fark sorumluluğun kapsamını belirler.

Poliçe hangi zararları kapsar?

Kapsam sigortacıya ve poliçeye göre değişir; uygulamada şu bölümler bir arada sunulur:

  • Yük sorumluluğu: Forwarderin kendi CMR'si veya house konşimentosuyla taşıyıcı sıfatı kazandığı sevkiyatlarda yükteki kayıp ve hasar.
  • Hata ve ihmal (E&O): Yükün yanlış adrese yönlendirilmesi, alıcının istediği sigortanın yaptırılmaması, eksik veya hatalı belge yüzünden gümrükte bekleme, akreditif şartına uymayan belge düzenlenmesi.
  • Alt taşıyıcı seçimi: Yetki belgesi veya sigortası olmayan bir taşıyıcıya iş verilmesinden doğan sorumluluk.
  • Resmî kurumlara karşı sorumluluk: Forwarderin hatasından doğan gümrük vergisi farkı ve masraflar; cezalar çoğu poliçede sınırlıdır veya hariçtir.
  • Savunma giderleri: Haksız taleplere karşı avukat ve eksper masrafları.

CMR sigortasından farkı nedir?

ÖlçütCMR sigortasıForwarder sorumluluk sigortası
SigortalıKarayolu taşıyıcısıTaşıma işleri organizatörü
DayanakCMR KonvansiyonuTTK, sözleşme ve kullanılan taşıma senetleri
KapsamTeslim alınan yükteki kayıp, hasar ve gecikmeYük sorumluluğuna ek olarak organizasyon ve belge hataları
LimitBrüt kg başına 8,33 SDRKullanılan senedin limiti ve poliçe limiti
Taşıma türüUluslararası karayoluDeniz, kara, hava ve çok modlu

Fiilî taşıyıcının CMR sigortası forwarderin poliçesini tamamlar, yerine geçmez; ikisi de lojistik sigortası türleri içinde sorumluluk sigortaları grubundadır.

Kimler yaptırmalıdır?

Kendi aracı olmadan taşıma organize eden taşıma işleri organizatörleri, NVOCC olarak kendi konşimentosunu düzenleyen firmalar, gümrük ve taşıma hizmetini birlikte veren şirketler ve proje lojistiği yapan forwarderlar bu poliçeye en çok ihtiyaç duyanlardır. Türkiye'de taşıma işleri organizatörlüğü için gereken TİO yetki belgesi faaliyet iznidir, sorumluluk sigortası yerine geçmez. Büyük yükleyiciler ihalelerde forwarderdan poliçe limitini ve kapsamını gösteren sertifika ister.

Genellikle kapsam dışında kalanlar

  • Kasıtla verilen zararlar (bazı poliçelerde ağır kusur da)
  • Sözleşmeyle yasal sınırın üzerinde üstlenilen sorumluluk (önceden bildirilmediyse)
  • Para, kıymetli maden ve benzeri değerli eşya
  • Gecikmeden doğan dolaylı kâr kayıpları (çoğu poliçede limitli)
  • İdari para cezaları

Yük sahibi açısından ne anlama gelir?

Sorumluluk sigortası yalnız forwarderin kusurlu olduğu ve sorumluluğun ispatlandığı durumda ödeme yapar; ödeme de yasal veya sözleşmesel limitle sınırlıdır. Kusursuz bir kaza veya mücbir sebepte yük sahibinin zararı karşılanmaz. Bu yüzden yükün kendisi için nakliyat emtia sigortası ayrıca gereklidir.

Sık Sorulan Sorular

Forwarder sorumluluk sigortası yükümü sigortalar mı?
Doğrudan sigortalamaz. Poliçe forwarderin hukuki sorumluluğunu karşılar; ödeme yapılması için forwarderin hatası veya taşıyıcı sıfatıyla sorumluluğu bulunmalıdır. Kusursuz kazalarda ve mücbir sebeplerde ödeme çıkmaz, çıksa da limitlerle sınırlıdır. Malın değerini tam korumak için yük sahibinin emtia sigortası yaptırması gerekir; bu sigortayı kimin yaptıracağını satış sözleşmesindeki Incoterms kuralı belirler.
Poliçe limiti nasıl belirlenmelidir?
Limit, forwarderin taşıdığı ortalama ve en yüksek sevkiyat değerine, kullandığı taşıma senetlerinin yasal sınırlarına ve müşteri sözleşmelerinde üstlendiği sorumluluğa göre seçilir. Olay başı ve yıllık toplam limit ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Tek bir proje sevkiyatı ortalamanın çok üzerindeyse sefere özel limit artırımı yaptırmak, yıllık limiti yükseltmekten daha ekonomik olabilir.

Yayın tarihi: 15.11.2026 · Voltim Global