TİO yetki belgesi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın taşıma işleri organizatörlerine verdiği çalışma iznidir. Belge sahibi karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve kombine taşımada kendi adına ve hesabına taşıma yaptırabilir, taşıma faturası düzenleyebilir. Dayanağı 27 Ağustos 2022 tarihli Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği'dir; belge 5 yıl geçerlidir.
Taşıma işleri organizatörü kimdir?
Yönetmeliğin 4. maddesine göre taşıma işleri organizatörü (TİO), taşımayı kendisi yapmasa da taşımacı kabul edilen gerçek veya tüzel kişidir. Taşımayı kendi nam ve hesabına, yetki belgeli taşımacılara, uluslararası anlaşmalara uygun olarak yabancı plakalı araçlara ya da diğer taşıma türlerine yaptırır ve müşteriye taşıma faturasını kendisi keser. Müşteri karşısında taşıyıcı sorumluluğunu üstlenen organizatördür; freight forwarder faaliyetinin Türk mevzuatındaki karşılığıdır.
Hangi faaliyetleri kapsar?
- Karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu eşya ve kargo taşımalarının organizasyonu
- Birden fazla modun birlikte kullanıldığı kombine ve multimodal taşımalar
- Taşımayla ilişkili depolama, paketleme, etiketleme ve ambalajlama
- Sipariş yönetimi, sigorta, dağıtım ve diğer lojistik işlemler
Yönetmelik ulusal ve uluslararası taşımaların ikisini de kapsar. 2025 değişikliğiyle iki kabotaj sınırı açıkça yazılmıştır: TİO, yabancı plakalı araçları Türkiye içindeki iki nokta arasında, yabancı bayraklı gemileri de Türk limanları arasında taşıma yaptırmak için kullanamaz.
Neden önemlidir?
Yönetmeliğin 5. maddesi, bu faaliyeti yürütecek herkesin TİO yetki belgesi almasını zorunlu tutar. Belge müşteriye somut güvenceler de sağlar:
- TİO, yükü teslim aldığı andan teslim edene kadar kayıp, hasar ve çalınmadan sorumludur (md. 17/4).
- Taşıma senedi olmadan yük taşıtamaz (md. 17/3).
- Taşıyıcı sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır (md. 19).
- C1 ve K2 yetki belgeli taşımacılara iş veremez (md. 17/5).
- Kişisel verilerin korunması mevzuatına uymakla yükümlüdür (md. 17/8).
Belgeyi almanın şartları nelerdir?
| Şart | Dayanak |
|---|---|
| Gerçek kişide T.C. vatandaşlığı; tüzel kişide TTK'ya göre kurulmuş ve ticaret siciline kayıtlı şirket | md. 7/1-a, b |
| Yöneticilerin ve ortakların mesleki saygınlığı | md. 7/1-c |
| En az 1.000.000 TL sermaye (2025 değişikliği; o tarihte belgesi olanlardan ilk yenilemede aranır) | md. 7/1-ç, geçici md. 6 |
| Merkez adresi, faal vergi mükellefiyeti, meslek odası kaydı, elektronik tebligat kaydı | md. 7/1-d, e, g, ğ |
| Merkezde en az bir ÜDY3, her şubede en az bir ODY3 mesleki yeterlilik belgesi; belge düzenlendikten sonra 45 gün içinde | md. 16, md. 17/7 |
Lojistik ve denizcilik işletmeciliği gibi bölümlerin mezunları ile IRU ve FIATA eğitim programlarını başarıyla tamamlayanların diplomaları ÜDY ve ODY belgelerinin yerine kullanılabilir. Başvuru adımları TİO belgesi nasıl alınır maddesinde anlatılır.
Süre ve ücret
Belge 5 yıl geçerlidir; ilk başvuruda bir defaya mahsus 1 yıllık belge de alınabilir. Yenileme başvurusu süre bitmeden önceki 90 gün içinde yapılır ve yenileme ücreti o yılın belge ücretinin yüzde 15'idir. Yönetmelik belge ücretini 273.244 TL olarak belirlemiştir; tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır, e-Devlet başvurusunda yüzde 1 indirim uygulanır.
Diğer yetki belgeleriyle ilişkisi
Eski R1 belgeleri Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin geçici hükmüyle resen TİO yetki belgesine dönüştürülmüştür; farklar TİO ile R1 farkı maddesindedir. Kendi araçlarıyla uluslararası eşya taşıyan firmalar ise C2 ya da uluslararası lojistik belgesi L2 gibi Karayolu Taşıma Yönetmeliği belgelerini kullanır. Belgeyi kimin almak zorunda olduğu ayrı bir maddede ele alınır.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın IST.U-NET.TİO.33.10568 numaralı TİO yetki belgesiyle faaliyet gösterir; belge 27.03.2031'e kadar geçerlidir. Proje lojistiği ve uluslararası taşımalar bu yetki çerçevesinde organize edilir.