در باری که به ایران میرود، عبور از مرز با کارنه تیر انجام میشود؛ ایران عضو کنوانسیون ترانزیت مشترک نیست و به همین دلیل اظهار T1 در ایران اعتبار ندارد. T1 فقط در بخشی از مسیر بار اروپایی که در منطقه ترانزیت مشترک قرار دارد، مثلاً از اتحادیه اروپا تا یک گمرک مقصد در ترکیه، قابل استفاده است. در بار با مبدأ ترکیه، کارنه در گمرک مبدأ گشوده و کامیون پلمب میشود.
در ایران کدام سند ترانزیت معتبر است؟
انتخاب سند ترانزیت به این بستگی دارد که کشورهای مسیر عضو کدام کنوانسیون ترانزیت باشند. طبق فهرست کمیسیون اروپا، منطقه ترانزیت مشترک (T1) شامل اتحادیه اروپا، کشورهای EFTA، ترکیه، مقدونیه شمالی، صربستان، بریتانیا، اوکراین، گرجستان، مولداوی و مونته‌نگرو است و ایران در این منطقه جای ندارد. در مقابل، اسناد سازمان ملل ایران را از سال ۱۹۸۴ عضو کنوانسیون TIR نشان می‌دهد. به همین دلیل سند ترانزیت باری که از مرز ایران عبور می‌کند کارنه تیر است. مقایسه کلی در مدخل T1 یا کارنه تیر آمده است.
در بار با مبدأ اروپا چه ترتیب‌هایی به کار میرود؟
| ترتیب | بخش اتحادیه اروپا ← ترکیه | بخش ترکیه ← ایران | نکته قابل توجه |
|---|---|---|---|
| TIR از ابتدا تا انتها | کارنه در گمرک مبدأ در اتحادیه اروپا گشوده میشود | همان کارنه تا گمرک مقصد در ایران معتبر است | تعداد برگهای کارنه باید برای همه ادارات گمرک مسیر کافی باشد |
| T1 و سپس TIR | T1 (NCTS) تا یک گمرک مقصد در ترکیه | T1 بسته میشود و کالا با سند ترانزیت جدید (کارنه تیر) به راه ادامه می‌دهد | دو اظهار و دو تضمین جداگانه؛ ممکن است برای تشریفات در ترکیه انتظار بیشتری پیش بیاید |
کمیسیون اروپا یادآوری می‌کند که TIR در داخل اتحادیه اروپا فقط در حمل‌های بین‌المللی قابل استفاده است؛ باری که مقصدش ایران است این شرط را برآورده می‌کند. انتخاب ترتیب به رویه ترخیص‌کار در کشور بارگیری، امکان تضمین و نیاز به جابه‌جایی بار بستگی دارد. برای قواعد ترانزیت مشترک، مدخل کنوانسیون ترانزیت مشترک را ببینید.
در صادرات از ترکیه، کارنه چگونه کار می‌کند؟
در صادرات از ترکیه به ایران، کالا در گمرک داخلی اظهار میشود؛ وقتی کارنه تیر در گمرک مبدأ پذیرفته و کامیون پلمب شد، یک سند واحد کل مسیر را از گذرگاه خروجی مانند گوربولاک–بازرگان تا گمرک مقصد در ایران پوشش می‌دهد. به گفته وزارت تجارت ترکیه، کارنه فقط برای یک سفر معتبر است؛ اگر کالای صادرشده بازگردانده شود، با همان کارنه نمی‌توان دوباره وارد ترکیه شد. رابطه میان اظهارنامه صادراتی و اظهار ترانزیت در مدخل تفاوت T1 صادراتی و T1 ترانزیتی توضیح داده شده است.
کدام قواعد کارنه تیر اهمیت دارد؟
- اعتبار: مدت اعتبار را TOBB تعیین می‌کند؛ کارنه‌ای که به حمل‌کننده ترکیه‌ای داده میشود ۱۲۰ روز و کارنه‌ای که به حمل‌کننده خارجی داده میشود ۱۰ روز اعتبار دارد و قابل تمدید نیست. کارنه‌ای که پیش از پایان اعتبار در گمرک مبدأ پذیرفته شده باشد، تا پایان حمل معتبر می‌ماند.
- تضمین: سقف تضمین برای ترکیه ۱۰۰٬۰۰۰ یورو است. در بار مشمول حقوق ورودی بالاتر از این مبلغ، اگر عامل ریسک هم دیده شود، گمرک ابتدا به سامانه ردیابی خودرو (ATS) متوسل میشود.
- کالای سنگین یا حجیم: روی جلد و برگهای کارنه عبارت «HEAVY OR BULKY GOODS» درج میشود؛ اگر چنین باری همراه با کالای عادی حمل شود، کارنه جداگانه تنظیم و مجوز بار ویژه از اداره کل بزرگراه‌های ترکیه (KGM) گرفته میشود.
در چه حالتی کدام‌یک انتخاب میشود؟
- باری که در ترکیه بارگیری میشود و مستقیم به ایران میرود: کارنه تیر.
- باری که در اتحادیه اروپا بارگیری میشود و بدون جابه‌جایی در ترکیه به ایران میرود: معمولاً کارنه تیر از ابتدا تا انتها.
- باری که از اتحادیه اروپا می‌آید و در ترکیه وارد انبار گمرکی یا تفکیک میشود: T1 تا ترکیه و پس از آن کارنه تیر.
ولتیم گلوبال در مسیر اروپا–ایران چگونه کار می‌کند؟
در مسیر اروپا ← ترکیه ← ایران ولتیم گلوبال، هماهنگی بارگیری در طرف اتحادیه اروپا را دفتر بوداپست انجام می‌دهد؛ کامیون از کاپیکوله وارد ترکیه و از گوربولاک–بازرگان وارد ایران میشود. اسناد ترانزیت از جمله کارنه تیر و T1، هماهنگی مرزی و ردیابی زیر مدیریت ولتیم گلوبال است. برای دریافت قیمت، نشانی بارگیری و تحویل، نوع کالا، ابعاد و وزن و تاریخ آماده بودن بار را از طریق voltim.com.tr/fa/tamas بفرستید؛ درخواست‌ها را می‌توان به فارسی، انگلیسی، ترکی یا روسی ارسال کرد. جزئیات در صفحه حمل کامیونی از اروپا به ایران آمده است.