T2, Avrupa Birliği eşyasının bir ortak transit ülkesinden geçerken Birlik statüsünü kaybetmeden taşınması için verilen transit beyanıdır. T2L ise taşıma belgesi değil, eşyanın Birlik eşyası olduğunu kanıtlayan statü belgesidir. Türkiye 2012'den beri ortak transit tarafıdır; ancak Türk eşyası Birlik eşyası sayılmadığından Türkiye çıkışlı yükte T2 değil T1 kullanılır.
T2, T2F ve T2L arasındaki fark
Ortak transit sisteminde baştaki harf ve rakam, eşyanın gümrük statüsünü gösterir. T1 Birlik dışı eşya içindir; T2 ailesi ise AB'de serbest dolaşımda bulunan, yani Birlik eşyası statüsündeki yük için kullanılır.
| Kod | Ne işe yarar? | Tipik örnek |
|---|---|---|
| T1 | Birlik dışı eşyanın vergileri askıda transiti | Mersin'den Bulgaristan üzerinden Avusturya'ya giden makine |
| T2 | Birlik eşyasının ortak transit ülkesinden geçerken statüsünü koruması | İtalya'dan İsviçre üzerinden Almanya'ya giden yük |
| T2F | AB'nin özel vergi bölgelerine giden veya buralardan gelen Birlik eşyası | Kanarya Adaları bağlantılı sevkiyatlar |
| T2L / T2LF | Transit beyanı değil; Birlik statüsünün kanıtı | AB dışı bir limana uğrayan gemiyle iki AB limanı arasında taşınan yük |
Ne işe yarar?
Birlik eşyası AB gümrük bölgesinden çıktığında, geri girişte statüsünü kanıtlayamazsa AB dışı eşya gibi muamele görür: ithalat vergisi ve ticaret politikası önlemleri gündeme gelir. T2 beyanı, yük İsviçre veya Sırbistan gibi bir ortak transit ülkesinden geçerken bu statüyü kayıt altında tutar. T2L ise yük transit rejimine konmadan, örneğin deniz yoluyla taşınırken, varışta "bu eşya zaten Birlik eşyasıdır" demenin yoludur.
Kim düzenler, nasıl verilir?
- T2 beyanı: Asıl sorumlu (gönderici, taşıyıcı veya forwarder) ya da temsilcisi tarafından, AB'deki hareket gümrük idaresinde NCTS üzerinden elektronik olarak verilir. Teminat ve mühür kuralları T1 ile aynıdır; beyan kabul edilince MRN verilir ve transit refakat belgesi araçla birlikte yola çıkar.
- T2L: Eşyanın sahibi veya beyan sahibi düzenler, AB gümrük idaresi onaylar. Sık işlem yapan firmalara gümrük idaresi statü belgesini kendisi düzenleme yetkisi verebilir. Düşük değerli gönderilerde statü, ticari fatura veya taşıma belgesiyle de kanıtlanabilir.
Türkiye'de T2 ne zaman karşınıza çıkar?
Türkiye 1 Aralık 2012'den beri Ortak Transit Sözleşmesi tarafıdır. Avrupa Komisyonu'nun listesinde 27 AB ülkesi ve dört EFTA ülkesinin yanında Kuzey Makedonya, Sırbistan, Birleşik Krallık ve Ukrayna yer alır; en yeni katılımlar Gürcistan (1 Şubat 2025), Moldova ve Karadağ'dır (ikisi de 1 Kasım 2025).
Türkiye AB üyesi olmadığı için Türkiye'de üretilen veya serbest dolaşımdaki eşya Birlik eşyası sayılmaz. Bu yüzden:
- Türkiye'den AB'ye çıkan yükte transit beyanı T1'dir.
- Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde vergisiz giriş A.TR dolaşım belgesi ile sağlanır; T2L'nin yerini tutmaz, onunla da karıştırılmamalıdır.
- Türkiye'de T2 beyanı, kural olarak AB'den T2 kapsamında gelip Türkiye'den yeniden sevk edilen Birlik eşyası gibi sınırlı durumlarda gündeme gelir.
- Ticaret Bakanlığına göre eşya, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine ortak transit rejimi kapsamında taşınamaz; yurt içi transit ulusal beyanla yapılır.
Sık yapılan hatalar
- T2L'yi transit beyanı sanıp teminat ve mühür kurallarını göz ardı etmek
- AB'li alıcının istediği belgenin A.TR olduğunu fark etmeden "T2L" düzenletmeye çalışmak
- Statü belgesindeki kap adedi ve tanımın taşıma belgesiyle uyuşmaması
Hangi durumda T1, hangi durumda T2 seçileceği T1 ile T2 arasındaki fark maddesinde örneklerle karşılaştırılır. Voltim Global transit gümrükleme kapsamında transit beyanlarını anlaşmalı gümrük müşavirleri aracılığıyla sevkiyat planıyla birlikte hazırlatır.