Bolt seal, konteyner kapısının kilit koluna takılan, çelik pim ve kilitlenen gövdeden oluşan, yalnız kesilerek açılabilen tek kullanımlık mekanik mühürdür. Üzerindeki benzersiz numara konşimentoya ve gümrük belgelerine yazılır; varışta mührün sağlam olması ve numaranın belgeyle tutması, konteynerin yolda açılmadığının temel kanıtıdır.
Bolt seal nasıl çalışır?
Bolt seal iki parçadan oluşur: bir ucu başlıklı çelik pim ve içinde kilit mekanizması bulunan gövde. Pim, kapı kilit kolunun deliğinden geçirilip gövdeye itildiğinde geri dönüşsüz biçimde kilitlenir. Mührü çıkarmanın tek yolu pimi özel bir kesiciyle kesmektir. Gövde ve pim üzerinde aynı seri numarası, üreticinin işareti ve çoğu modelde barkod bulunur; böylece pimin başka bir gövdeyle değiştirilmesi de fark edilir.
ISO 17712 ve H sınıfı
ISO 17712 standardı, konteyner mekanik mühürlerini dayanımlarına göre üç sınıfa ayırır: gösterge (I), güvenlik (S) ve yüksek güvenlik (H). Konteyner taşımacılığında kullanılan bolt seal'lar genellikle H sınıfı olarak satılır; sınıfın mühür üzerinde veya üretici belgesinde yazdığı kontrol edilmelidir. Dünya Gümrük Örgütü'nün SAFE Çerçevesi, yükleme noktasında ISO 17712'deki yüksek güvenlikli mekanik mühürlerin kullanılmasını önerir. Aynı metin, mührün kapı kolundaki geleneksel yere değil, gizlice kurcalanmaya daha dayanıklı bir noktaya takılmasını tavsiye eder. Hat şirketleri genellikle kendi numaralı mühürlerini verir.
Kim takar, numara nereye yazılır?
- Gönderici: Dolum biter bitmez mührü takar ve numarayı sevk belgelerine yazar. FCL yüklerde bu sorumluluk göndericidedir.
- Kara taşıyıcısı: Konteyneri teslim alırken mührü kontrol eder, durumunu belgeye not eder.
- Terminal: Giriş kapısında mühür ve numara yeniden kontrol edilir.
- Hat: Numara konşimentoya ve yükleme listelerine işlenir.
- Resmî açma: Gümrük veya başka bir resmî makam muayene için mührü keserse yeni mühür takılır ve yeni numara belgelere yazılır.
Gümrük mührüyle farkı
| Özellik | Hat veya gönderici mührü | Gümrük mührü |
|---|---|---|
| Kim takar? | Gönderici ya da taşıyıcı | Gümrük idaresi |
| Amaç | Taşıma boyunca bütünlüğün kanıtı | Eşyanın gümrük denetimi altında kaldığının güvencesi |
| Kayıt yeri | Konşimento, CMR, beyan | Transit beyanı veya TIR karnesi |
| Kim açar? | Alıcı, teslimde | Yalnız gümrük görevlisi |
Takarken nelere dikkat edilir?
- Mühür numarası takmadan önce okunur ve yükleme tutanağına, fotoğrafla birlikte kaydedilir.
- Pimin gövdeye tam oturduğu, çekilerek geri çıkmadığı kontrol edilir.
- Kullanılmamış mühürler kilitli bir yerde tutulur; kimin hangi numarayı aldığı listelenir.
- Mühür, yalnız konteyner kapısı kapatılıp kilit kolları yerine oturduktan sonra takılır.
- Belgeye yazılan numara, tek bir rakam hatası bile tartışma yaratacağından iki kişi tarafından kontrol edilir.
Mühür kırık veya numara farklıysa ne yapılır?
- Konteyner açılmadan önce mühür ve kapı fotoğraflanır, numara belgeyle karşılaştırılır.
- Durum teslim belgesine çekinceyle yazılır; karayolunda CMR çekincesi kuralları uygulanır.
- Taşıyıcı ve sigortacı hemen bilgilendirilir; gerekirse eksper çağrılır.
- İthalatta açma ve sayım gümrük gözetiminde yapılır; eksik ya da fazla çıkan eşya tutanağa geçer.
Elektronik mühürle ilişkisi
Elektronik mühür, mekanik kilidin yanına açılma anını kaydeden ya da bildiren bir elektronik birim ekler. Mekanik bütünlük yine pim ve gövdeyle sağlanır; elektronik kısım olayın zamanını belgeler. Ayrıntılar elektronik mühür maddesindedir.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, konteyner taşımalarını partner taşıyıcılarla planlar. Araçlar günlük takip edilir; sürücünün konumu Voltim mobil uygulamasıyla alınıp müşteri panelinde gösterilir ve müşteriye günlük durum raporu gönderilir.