İran'dan Türkiye'ye ithalat taşımacılığında yük İran'da yüklenir, Bazargan–Gürbulak gibi bir kapıdan Türkiye'ye girer ve ya sınırda ya da gümrüklü taşımayla gittiği iç gümrükte, örneğin Mersin'de, ithalat beyannamesiyle gümrüklenir. İstenirse yük antrepoya da alınabilir. Tercihli tarifeden yararlanmak için İran menşe ispat belgesi gerekir.
İran'dan ithalat taşımacılığı ne demektir?
İran'dan ithalat taşımacılığı, İran'da üretilen veya satın alınan malın karayoluyla Türkiye'ye getirilip ithalat gümrüklemesiyle serbest dolaşıma sokulması ya da antrepoya alınması demektir. Yön, İran'a ihracatın tersidir; ancak belge seti, menşe kuralları ve sigorta sorumluluğu ithalatçının bakış açısıyla yeniden kurulur. Türkiye tarafındaki gümrük adımları ithalat gümrükleme süreci maddesinde anlatılır.
Bu yönde taşıma piyasası nasıl görünüyor?
TÜİK verisine dayanan Tahran Büyükelçiliği tablosuna göre Türkiye'nin İran'dan ithalatı 2024'te yaklaşık 2,45 milyar dolardı. Dünya gazetesinin TİM verisine dayanan Temmuz 2026 haberine göre ise Ocak–Mayıs 2026'da İran'dan Türkiye'ye karayolu ithalat seferleri yüzde 15 azalarak 41.879'a indi. Bu seferlerin 33.974'ünü İran plakalı, 6.974'ünü Türk plakalı araçlar yaptı; Türk plakalı ithalat seferleri yüzde 48 geriledi. Aynı haberde yer alan UND talepleri arasında Türk taşıyıcıların İran'da yalnız belirli bölgelerden değil daha fazla şehirden yük alabilmesi de bulunuyordu. Bu yüzden ithalat teklifinde ilk netleşen bilgi, yükleme şehridir.
Süreç adım adım nasıl ilerler?
- Satış şartı: Incoterms ile riskin ve navlun ile sigorta yükünün kimde olduğu belirlenir.
- İran'da yükleme: Satıcı, İran tarafındaki ihracat işlemlerini kendi gümrük temsilcisiyle tamamlar; araç yükleme adresine bu işlemlerle uyumlu tarihte gönderilir.
- Sınır geçişi: Araç Bazargan'dan çıkar, Gürbulak'tan Türkiye'ye girer. Diğer kapılar Türkiye–İran sınır kapıları maddesinde karşılaştırılır.
- Varış gümrüğü seçimi: Yük ya giriş kapısında gümrüklenir ya da gümrük gözetiminde iç gümrüğe, örneğin Mersin'e ilerler.
- İthalat beyannamesi: Gümrük kıymeti, vergiler ve varsa ticaret politikası önlemleri bu aşamada hesaplanır.
- Teslim: Serbest dolaşıma giren mal alıcının adresine götürülür.
| Varış seçeneği | Ne zaman tercih edilir | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Sınırda ithalat | Alıcı doğu illerindeyse veya evrak hazırsa | Kapıdaki yoğunluk işlemi uzatabilir |
| İç gümrükte ithalat | Alıcı Mersin, İstanbul gibi şehirlerdeyse | Gümrüklü taşıma ve teminat gerekir |
| Antrepo | Vergiyi ertelemek veya malı parça parça çekmek isteniyorsa | Ardiye ve antrepo kuralları uygulanır |
Gümrüklü taşıma, yükün vergileri ödenmeden bir gümrük idaresinden diğerine mühürlü olarak götürülmesidir; teminat ve süre şartı bu nedenle önemlidir. Kavram gümrüklü taşıma, antrepo seçeneği ise antrepo nedir maddesinde açıklanır.
Tercihli tarifeden nasıl yararlanılır?
Türkiye–İran Tercihli Ticaret Anlaşması 2015'te yürürlüğe girmiştir. Anlaşma kapsamındaki ürünlerde indirimli vergi için gümrükte İran menşe ispat belgesi aranır; genel amaçlı menşe şahadetnamesi tercihli menşeyi kanıtlamaz. Belgenin ayrıntıları İran menşe ispat belgesi, iki menşe türünün farkı tercihli ve tercihsiz menşe maddesindedir.
Sigorta ve uyum nasıl ele alınır?
Türkiye'de ithalat yüküne nakliyat sigortası yaptırmak zorunlu değildir; konunun ayrıntısı ithalat nakliyat sigortası maddesindedir. Yaptırım rejimleri ithalat yönünde de geçerlidir; malın, satıcının ve ödemenin uygunluğu taraflarca değerlendirilir.
Voltim Global İran yönlü taşımada hangi işleri üstlenir?
Voltim Global'in İran'da ofisi veya acentesi yoktur; yükleme koordinasyonu, gümrüklü taşıma evrakı, sınır geçişi ve teslim Voltim Global operasyon ekibince yönetilir. İran'dan Türkiye'ye giriş ve Mersin'de varış gümrüğü işlemleri, şirketin Rusya'dan İran üzerinden yürüttüğü transit seferlerin de olağan parçasıdır; bu transit hatta yalnız 2026'nın Ağustos ortasından Eylül sonuna kadar 24 sefer yola çıktı. Fiyat çalışması için İran'daki yükleme şehrini, Türkiye'deki teslim adresini, malın cinsini, ambalajlı ölçü ve brüt ağırlığı, yükün hazır olacağı tarihi paylaşın. Ayrıntılar Türkiye–İran karayolu taşımacılığı, Rusya–İran–Türkiye transit taşımacılığı ve gümrüklü ve transit taşıma sayfalarındadır.