Antrepo, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemleri uygulanmadan, gümrük gözetimi altında depolandığı ve gümrük idaresinin izniyle işletilen depodur. Eşya burada kural olarak süre sınırı olmadan bekletilebilir; vergiler eşya serbest dolaşıma girdiğinde ödenir, yeniden ihraç edilirse hiç ödenmez.
Antrepo hangi eşyayı kabul eder?
4458 sayılı Gümrük Kanunu m. 93'e göre antrepo rejimi iki grup eşya için kullanılır: ithalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış, serbest dolaşıma girmemiş eşya ile antrepoya alınması halinde ihracata ilişkin önlemlerden yararlanabilecek serbest dolaşımdaki eşya. Antrepo işletme izni yalnız Türkiye'de yerleşik kişilere verilir (m. 95). Gümrük idaresi, işleticinin sorumluluklarına karşılık yönetmelikte belirlenen esaslara göre teminat ister; fuar ve sergi eşyası, ithalat vergilerinden muaf eşya ve ihraç edilmek üzere konulan eşya için teminat aranmaz (m. 98).
Antrepo ne işe yarar?
- Nakit akışı: 500.000 dolarlık bir makine partisinin vergileri, parçalar sahaya çekildikçe ödenir.
- Belirsiz alıcı: Alıcısı ya da varış ülkesi henüz belli olmayan eşya vergi ödenmeden bekletilir.
- Yeniden ihracat: Antrepodan başka ülkeye satılan eşya için Türkiye'de vergi doğmaz.
- Elleçleme: Eşya gümrük izniyle ayrıştırılabilir, yeniden ambalajlanabilir veya etiketlenebilir (m. 102).
Bu avantajların hangi durumlarda maliyet farkı yarattığı antrepo kullanmanın avantajları maddesinde örneklerle anlatılır.
Antrepoyu kim işletir, kim sorumludur?
Kanun iki rolü ayırır. İşletici, antrepo işletme izni verilmiş kişidir; eşyanın gümrük gözetiminde kalmasından ve muhafazasından sorumludur. Kullanıcı, antrepo beyanında bulunan kişi ya da bu kişinin haklarını devraldığı kişidir. Genel antrepoyu herkes kullanabilir; özel antrepoya ise yalnız işleticinin kendi eşyası konulur (m. 94). Gümrük Yönetmeliği bu yapıyı altı tipe böler:
| Tip | Tür | Eşyadan sorumlu olan |
|---|---|---|
| A | Genel | İşletici (stok kayıtlarını tutar, noksanlıkta vergiyi öder) |
| B | Genel | Kullanıcı (antrepo beyannamesini kendisi verir) |
| F | Genel | Gümrük idaresi tarafından işletilir |
| C | Özel | İşletici ve kullanıcı aynı kişi |
| D | Özel | Aynı kişi; vergilendirme unsurları rejime girişte belirlenir |
| E | Özel | Aynı kişi; firmanın kendi depolama yeri antrepo sayılır |
Tiplerin pratikteki farkı antrepo türleri nelerdir maddesinde ayrıntılıdır.
Serbest dolaşım ve diğer depolardan farkı
Serbest dolaşımdaki eşyanın vergileri ödenmiştir; sıradan bir depoda gümrük gözetimi olmadan tutulur. Geçici depolama yerinde ise eşya kısa süre bekler: Gümrük Kanunu m. 46'ya göre özet beyandan itibaren deniz yoluyla gelen eşya için 45 gün, diğer yollarla gelen eşya için 20 gün içinde bir gümrük işlemi seçilmelidir. Antrepoda bu baskı yoktur; m. 101'e göre kalış süresi sınırsızdır, ancak gümrük idaresi gerek gördüğünde süre belirleyebilir. Karşılaştırmalar için depo ile antrepo farkı ve geçici depolama yeri ile antrepo farkı maddelerine bakılabilir.
Uyulması gereken temel kurallar
- Eşya girdiği gün antrepo kayıtlarına işlenir ve kayıtlar her an denetime hazır tutulur (m. 99).
- İşletici yıl sonunda mevcut listesini gümrüğe verir; eşya her yıl sayılır (m. 105).
- Sayımda çıkan noksanlığın vergileri, antrepo tipine göre işleticiden veya kullanıcıdan alınır.
- Elleçleme için önceden gümrük izni gerekir; izin kapsamı dışında yapılan işlem rejim ihlali sayılır.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, antrepo ve depo işlemleri ile depolama ve dağıtım hizmetlerinde antrepo beyanı, stok takibi ve antrepodan çekiş sürecini gümrük işlemleriyle birlikte planlar.