Hava Kargoda Ücrete Esas Ağırlık Hesabı

Kısa Cevap — Ücrete Esas Ağırlık (Chargeable Weight)

Hava kargoda ücrete esas ağırlık, gönderinin brüt ağırlığı ile hacimsel ağırlığından büyük olanıdır. Genel kargoda hacimsel ağırlık, santimetre cinsinden uzunluk × genişlik × yükseklik çarpımının 6.000'e bölünmesiyle bulunur; bu, metreküp başına yaklaşık 167 kilograma karşılık gelir. Sonuç genellikle bir üst yarım kilograma yuvarlanır.

Neden iki ayrı ağırlık hesaplanır?

Bir uçağın kargo kapasitesi hem ağırlıkla hem de hacimle sınırlıdır. Köpük dolgulu bir kutu az tartar ama ambarda büyük yer kaplar. Havayolu bu yerin karşılığını alabilmek için hacmi bir ağırlık değerine çevirir. IATA kurallarında genel kargo için kabul edilen oran, 6.000 santimetreküpün 1 kilogram sayılmasıdır. Metreküp başına yaklaşık 167 kilogramdan daha hafif yükler hacimden, daha yoğun yükler ise gerçek ağırlıktan ücretlendirilir.

Adım adım hesap

Ölçün: Her parçanın uzunluk, genişlik ve yüksekliğini santimetre olarak, palet dahil ve en dış noktalarından alın.
Hacmi bulun: Üç ölçüyü çarpın, parça sayısıyla çarpıp toplayın.
Hacimsel ağırlığa çevirin: Toplam santimetreküpü 6.000'e bölün.
Karşılaştırın: Toplam brüt ağırlık ile hacimsel ağırlıktan büyük olanı seçin.
Yuvarlayın: Sonucu taşıyıcının kuralına göre, çoğunlukla bir üst yarım kilograma tamamlayın.

Örnek hesaplar

Gönderi	Brüt ağırlık	Hacimsel ağırlık	Ücrete esas
10 koli, her biri 60×40×40 cm ve 12 kg	120 kg	960.000 / 6.000 = 160 kg	160 kg
Makine parçası sandığı, 120×80×70 cm	350 kg	672.000 / 6.000 = 112 kg	350 kg
Palet, 120×100×150 cm	210,4 kg	1.800.000 / 6.000 = 300 kg	300 kg
Tek koli, 50×50×50 cm	18,2 kg	125.000 / 6.000 = 20,833 kg	21 kg

İlk örnekte kolilerin metreküp başına yoğunluğu yaklaşık 125 kg'dır; 167 kg eşiğinin altında kaldığı için ücret hacimden hesaplanır. Sandık ise yoğun bir yüktür ve gerçek ağırlığından ücretlendirilir.

Yuvarlama, kademeler ve asgari ücret

Uygulamada hacimsel ağırlık önce ondalıklı hesaplanır, sonra yuvarlanır; kilogram kullanılan ülkelerde yaygın kural bir üst yarım kilogramdır. Bazı taşıyıcılar ve ekspres firmaları tam kilograma yuvarlar. Navlun tarifeleri ağırlık kademelerine göre düzenlenir; kademe yükseldikçe kilogram fiyatı düşer. Bu nedenle bir kademenin hemen altındaki gönderide, bir üst kademenin asgari ağırlığıyla hesaplanan toplam tutar daha düşük çıkabilir; acente bu karşılaştırmayı yapar. Çok küçük gönderilerde ise asgari ücret uygulanır. Tekliflerin bu açıdan nasıl okunacağı navlun teklifi karşılaştırma maddesinde ele alınır.

Kurye ve ekspres gönderilerde fark

Ekspres ve kurye firmaları genellikle 5.000 bölenini kullanır. Aynı 60×40×40 cm koli 6.000 bölenle 16 kg, 5.000 bölenle 19,2 kg sayılır. Hafif ve hacimli ürünlerde bu fark faturaya doğrudan yansır; teklif alırken hangi bölenin uygulandığı mutlaka sorulmalıdır.

Ambalajla ücrete esas ağırlığı düşürmek

Kutu içindeki boşluğu azaltın; ürüne uygun ebatta koli seçin.
Paletin üstünü düz ve kare tutun; taşan koliler ölçüyü büyütür.
İstiflenebilir ambalaj kullanın; istiflenemez işaretli yükler ek hacim sayılabilir.
Palet tipini yüke göre seçin; farklar Euro ve endüstriyel palet maddesinde.
Büyük gönderilerde yükün ULD konturlarına uyumunu önceden kontrol edin.

Sık yapılan hatalar

Ölçüye palet yüksekliğini katmamak
İnç ile santimetreyi karıştırmak
Düzensiz şekilli yükü en dış noktalarından değil, gövdesinden ölçmek
Deniz yolundaki W/M hesabını hava kargoya uygulamak

Ücrete esas ağırlık AWB üzerinde ayrı bir alan olarak gösterilir. Hava kargo teklifinin doğru çıkması için brüt ağırlık ve ölçülerin her parça için ayrı bildirilmesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Hacimsel ağırlık hesaplanırken metreküp kullanılırsa formül nasıl olur?

Ölçüler metre cinsindense hacim metreküp olarak bulunur ve 167 ile çarpılır; çünkü 1.000.000 santimetreküpün 6.000'e bölümü yaklaşık 166,67 kg eder. Örneğin 1,2 metreküplük bir palet yaklaşık 200 kg hacimsel ağırlık taşır. Küsuratlı sonuçlarda farklar oluşabileceği için faturalamada taşıyıcılar genellikle santimetre üzerinden hesap yapar.

Ücrete esas ağırlık AWB'de brüt ağırlığın yerine mi yazılır?

Hayır. AWB'de brüt ağırlık ve ücrete esas ağırlık ayrı alanlarda yer alır. Brüt ağırlık yükün gerçek tartımıdır ve uçağın yükleme planı ile gümrük için kullanılır. Ücrete esas ağırlık yalnız navlunun hesaplandığı değerdir. İki değerin karıştırılması gümrük beyanıyla tutarsızlık yaratabilir.

Kaynaklar

ASEAN – Air Freight: Calculation of Air Freight (IATA TACT kurallarına dayalı eğitim materyali)

Yayın tarihi: 11.11.2026 · Voltim Global