Hava kargoda gümrükleme, ihracatta beyannamenin tescili, malın havalimanı kargo terminalinde kabulü, güvenlik taraması ve gümrük kontrolüyle tamamlanır. İthalatta ise varıştan sonra mal geçici depolama alanına alınır, acenteden ordino çıkarılır, ithalat beyannamesi verilir, muayene yapılır ve vergiler ödenerek mal teslim alınır.
İhracatta adımlar
- Rezervasyon ve AWB: Acente veya havayolu ile yer ayrılır; gönderi bilgileri hava konşimentosuna (AWB) işlenir.
- İhracat beyannamesi: Fatura, çeki listesi ve GTİP bilgileriyle beyanname BİLGE sisteminde tescil edilir. Bu adım genellikle gümrük müşaviri aracılığıyla yürür.
- Terminale teslim ve kabul: Mal kargo terminaline getirilir; kap adedi, brüt ağırlık, ölçü ve etiketler AWB ile karşılaştırılır.
- Güvenlik taraması: Uçağa yüklenecek kargo X-ray veya benzeri yöntemlerle taranır. Gönderici "bilinen gönderici" statüsündeyse bazı kontroller önceden yapılmış sayılır; bu rejim hava kargo güvenliği başlığında anlatılır.
- Gümrük kontrolü: Risk analizine göre beyanname kırmızı, sarı veya yeşil hatta işlem görür; fiziki muayene çıkabilir.
- Yükleme ve kapanış: Uçuş gerçekleşip manifesto ile eşleşme sağlandıktan sonra ihracat işlemi kapanır.
İthalatta adımlar
- Varış ve özet beyan: Havayolu, uçağın taşıdığı gönderilerin özet beyanını verir; mallar havalimanındaki geçici depolama alanına alınır.
- Süreyi takip edin: Gümrük Kanunu'nun 46. maddesine göre deniz yolu dışında gelen eşya için özet beyandan itibaren 20 gün içinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenmelidir. Deniz yolunda bu süre 45 gündür.
- Ordino: Navlun ve yerel masraflar ödendikten sonra acente, malın alıcıya teslimine izin veren ordinoyu düzenler.
- İthalat beyannamesi: Gümrük kıymeti, menşe, GTİP ve varsa izin belgeleriyle beyanname tescil edilir.
- Muayene ve vergi: Hat sonucuna göre belge kontrolü veya fiziki muayene yapılır; gümrük vergisi, KDV ve diğer yükümlülükler ödenir.
- Çekiş: Terminal işletmesine depolama ve elleçleme ücretleri ödenir, mal araca yüklenerek çıkarılır.
İhracat ve ithalat karşılaştırması
| Konu | İhracat | İthalat |
|---|---|---|
| Temel belgeler | AWB, fatura, çeki listesi, beyanname | AWB, ordino, fatura, menşe ve izin belgeleri |
| Dikkat edilecek nokta | Uçuş kapanış saatine kadar kabul ve tarama | Geçici depolama süresi ve ardiye |
| Tipik gecikme nedeni | Ağırlık veya kap farkı, eksik tehlikeli madde beyanı | Ordino gecikmesi, eksik izin belgesi |
ETGB ile ilişkisi
Posta ve hızlı kargo yoluyla gönderilen, belirli ağırlık ve değer sınırlarını aşmayan e-ihracat gönderileri, tam beyanname yerine Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile basitleştirilmiş usulde beyan edilebilir. Bu sınırlar son dönemde güncellendiği için işlem öncesi yürürlükteki tebliğ kontrol edilmelidir. AWB ile taşınan genel ticari hava kargo ise normal beyanname ile gümrüklenir. Ayrıntı ETGB ve mikro ihracat maddesindedir.
Havalimanı depolama ücretleri
İthalat kargosu çekilene kadar terminal işletmesinin geçici depolama alanında bekler. İşletme, kalış süresine ve ağırlığa göre ardiye ve elleçleme ücreti alır; tarifeler havalimanına ve terminal işletmesine göre değişir. Soğuk zincir, değerli kargo ve tehlikeli madde için özel alanlar ayrı fiyatlanır. Ordino ve beyanname evrakının uçak inmeden hazırlanması bu maliyeti doğrudan azaltır.
Sık yapılan hatalar
- AWB'deki kap adedi ve ağırlığın fatura ve çeki listesiyle uyuşmaması.
- Lityum pil veya kimyasal içeren gönderilerde tehlikeli madde beyanını atlamak.
- Kontrol belgesi veya izin gerektiren ürünlerde belgeyi varıştan sonra aramaya başlamak.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global hava kargo sevkiyatlarını partner havayolları ve hava kargo acenteleriyle planlar ve rezervasyondan teslime kadar tek muhatap olarak takip eder. Gümrük işlemleri anlaşmalı gümrük müşavirleri aracılığıyla yürütülür; evrak, uçuş öncesinde hazırlanarak terminalde bekleme süresi kısaltılmaya çalışılır.