Teklif Al
Sosyal Medya

CMR sigortası zorunlu mudur?

Son güncelleme:

Kısa Cevap — CMR Sigortası Zorunluluğu

Türk mevzuatında CMR sigortası, yani uluslararası karayolu taşıyıcısının sorumluluk sigortası, yasal olarak zorunlu değildir ve yetki belgesi alırken aranmaz. Yasal zorunluluk trafik sigortası ile tehlikeli madde taşıyanlar için tehlikeli madde zorunlu mali sorumluluk sigortasıdır. Buna karşılık yük verenler, forwarderlar ve ihaleler CMR poliçesini sözleşmeyle fiilen şart koşar.

Mevzuat ne söylüyor?

Soru sık sorulur, çünkü eskiden 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nda “zorunlu karayolu taşımacılık malî sorumluluk sigortası” başlıklı bir madde vardı. Kanunun sigortaya ilişkin 17–25. maddeleri 14.04.2016 tarihli 6704 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Kanundaki “sorumluluk sigortası” tanımı bugün yalnızca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'ndaki zorunlu mali sorumluluk sigortasını, yani trafik sigortasını ifade eder.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin sigorta bölümü (47–49. maddeler) yalnız yolcu taşımaları için zorunlu sigortaları sayar. Eşya taşımacılığında yönetmeliğin aradığı tek özel poliçe, 12. maddedeki tehlikeli madde ve tehlikeli atık zorunlu mali sorumluluk sigortasıdır. 2025'te yönetmelikte yapılan değişiklikler de eşya taşıyıcıları için yeni bir sigorta şartı getirmedi. Bu nedenle C2, L2 veya diğer yetki belgeleri için CMR poliçesi ibraz edilmez.

Hangi sigortalar gerçekten zorunlu?

SigortaKim içinDayanakNeyi karşılar
Trafik sigortası (ZMSS)Her motorlu araç2918 sayılı KanunÜçüncü kişilere verilen bedeni ve maddi zarar; yükü karşılamaz
Tehlikeli madde ZMSSTehlikeli madde veya atık taşıyanlarKarayolu Taşıma Yönetmeliği m. 12Tehlikeli maddenin üçüncü kişilere ve çevreye verdiği zarar
CMR sigortasıUluslararası eşya taşıyıcısıSözleşme; yasal zorunluluk yokTaşıyıcının yükün kaybı, hasarı ve gecikmesinden doğan sorumluluğu

Tehlikeli madde poliçesinin ayrıntısı tehlikeli madde zorunlu mali sorumluluk sigortası maddesindedir.

Zorunlu değilse neden her sözleşmede isteniyor?

Çünkü taşıyıcının sorumluluğu sigortadan bağımsız olarak CMR Konvansiyonu'ndan doğar. Taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim edene kadar kayıp ve hasardan sorumludur; tazminat brüt kilogram başına 8,33 SDR ile sınırlıdır. 20 tonluk bir yükte bu, 166.600 SDR'ye kadar bir borç demektir. Poliçesi olmayan küçük bir taşıyıcının bu tutarı ödeyememesi yük sahibini de, taşımayı organize eden forwarderı da zor durumda bırakır. Limitin hesabı 8,33 SDR tazminat limiti maddesinde anlatılır.

Bu yüzden şart, uygulamada üç kaynaktan gelir: yük verenin taşıma sözleşmesi, forwarderın alt taşıyıcı sözleşmesi ve kurumsal ihalelerin teknik şartnamesi.

Sözleşmede poliçenin nelerine bakılmalı?

  • Geçerlilik tarihleri ve poliçeye kayıtlı çekici plakaları
  • Coğrafi kapsam: AB, BDT, Rusya, İran gibi güzergâh ülkeleri dahil mi?
  • Araç veya olay başına limit ve muafiyet tutarı
  • Kapsam dışı yükler: alkol, sigara, elektronik, ilaç, değerli eşya
  • Gözetimsiz araç ve gece parkı şartları
  • Alt taşıyıcı kullanımına izin verilip verilmediği

Teminat dışı kalan durumlar CMR sigortasının ödeme yapmadığı durumlar maddesinde toplanmıştır. CMR poliçesi taşıyıcıyı korur; yükün tam değerini güvenceye almak için yük sahibinin ayrıca emtia sigortası yaptırması gerekir.

Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?

Voltim Global, Ulaştırma Bakanlığından aldığı Taşıma İşleri Organizatörü yetki belgesiyle (No IST.U-NET.TİO.33.10568) çalışan bir organizatördür. Görevlendirdiği taşıyıcının poliçesini plaka, güzergâh ve limit bakımından sefer öncesinde kontrol eder; yükün değeri bu limiti aşıyorsa CMR sigortası ve emtia teminatı birlikte değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

CMR sigortası olmadan uluslararası taşıma yapan taşıyıcıya ceza uygulanır mı?
Türk mevzuatında CMR poliçesi olmadığı için doğrudan bir idari para cezası öngörülmemiştir. Ancak taşıyıcı, CMR'ye göre doğan tazminatı kendi malvarlığından öder ve sözleşmede poliçe şartı varsa sözleşmeye aykırılık hükümleri işler. Trafik sigortası olmayan araç trafiğe çıkamaz; tehlikeli madde poliçesi olmadan tehlikeli yük taşınırsa Karayolu Taşıma Kanunu'na göre ceza uygulanır.
CMR sigortasında asgari limit ne olmalıdır?
Yasal bir alt sınır yoktur; limit, taşınan yükün ağırlığına ve değerine göre belirlenir. Basit bir ölçü, aracın taşıyabileceği en ağır yükün 8,33 SDR ile çarpılmasıdır: 24 tonluk bir yükte bu yaklaşık 200.000 SDR eder. Değerli yükte gönderici CMR senedine değer beyanı yazdırarak limiti artırabilir; ayrıntı değer beyanı ile limit artırma maddesindedir.

Yayın tarihi: 21.11.2026 · Voltim Global