Teklif Al
Sosyal Medya

ADR araç uygunluk belgesi nedir, nasıl alınır?

Son güncelleme:

Kısa Cevap — ADR Araç Uygunluk Belgesi

ADR araç uygunluk belgesi, tehlikeli madde taşıyan EX/II, EX/III, FL, AT ve MEMU tipi araçların ADR 9. kısmındaki yapım şartlarına uyduğunu gösteren ve teknik muayeneden sonra düzenlenen onay belgesidir. En fazla bir yıl geçerlidir. Patlayıcı dışındaki maddeleri ambalajlı veya dökme taşıyan araçlar için bu belge gerekmez.

Hangi araçlar belge almak zorundadır?

ADR 9.1.3.1, belgeyi beş araç tipi için zorunlu tutar. Tiplerin ayrıntılı farkı FL, AT ve EX araç tipleri maddesinde anlatılır.

TipKullanım
FLParlama noktası 60 °C veya altındaki sıvılar ile yanıcı gazlar; 1 m³'ü aşan sabit veya sökülebilir tanklarda ya da 3 m³'ü aşan tank-konteynerlerde
ATFL kapsamına girmeyen tanker ve tank taşıyan araçlar
EX/II, EX/IIISınıf 1 patlayıcı madde ve nesneler
MEMUPatlayıcı üreten mobil üniteler

EN 590 standardındaki motorin (UN 1202) FL tanımından açıkça çıkarılmıştır. Bu yüzden motorin tankeri AT olarak belgelendirilir, benzin tankeri ise FL olmalıdır. Uygulama farkları akaryakıt tankerleri maddesinde ele alınır.

Türkiye'de kimler bu belgeye tabidir?

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik'in 6. maddesi ulusal kuralı ADR'ye bağlar:

  • ADR'ye taraf ülkelere sefer yapan EX/II, EX/III, FL, AT ve MEMU araçları, model yılı ne olursa olsun ADR Uygunluk Belgesi alır.
  • Yurt içinde çalışan 2015 ve sonrası model yılı bu tip araçlar da aynı belgeye tabidir.
  • Daha eski ve ADR'yi tam karşılamayan yurt içi araçlar, yalnız 1 Temmuz 2021'e kadar Taşıt Durum Tespit Belgesi almışlarsa yıllık Taşıt Uygunluk Belgesi alabilir.
  • Sınıf 1 dışındaki maddeleri ambalajlı veya dökme taşıyan araçlar için ADR veya Taşıt Uygunluk Belgesi zorunlu değildir.

Belgeyi Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendirdiği kuruluşlar yıllık olarak düzenler. Dolum tesisleri, belgesi geçerli olmayan tanka dolum yapmamakla yükümlüdür.

Muayene nasıl yapılır?

  1. İlk muayene: Tamamlanmış araç, ADR 9.2–9.8'deki teknik şartlar açısından incelenir. UN Regulation No. 105'e göre tip onaylı araçlarda 9.2 şartları karşılanmış sayılır.
  2. Kontrol edilen başlıklar: Elektrik donanımı, fren sistemi, yangın riskine karşı önlemler (yakıt deposu, egzoz ve yanmalı ısıtıcı), hız sınırlayıcı ve römork bağlantısı.
  3. Sürekli fren beyanı: Gereken araçlarda üretici, UN Regulation No. 13 Ek 5'e uygunluk beyanını ilk muayenede sunar.
  4. Belgenin düzenlenmesi: Sonuç olumluysa her araç için ayrı belge verilir; çekici ile tanker dorse ayrı ayrı belgelendirilir.
  5. Yıllık yenileme: Araç her yıl teknik muayeneye girer.

Tankın kendisinin ara ve periyodik muayenesi ADR 6.8'e göre ayrıca yapılır ve tank plakasına işlenir. Araç belgesi, tank muayenesinin yerini tutmaz.

Geçerlilik ve tanınma

Belge, kendisinden önceki teknik muayene tarihinden itibaren en fazla bir yıl geçerlidir. Muayene, bitiş tarihinden bir ay önce veya bir ay sonra yapılırsa yeni süre eski bitiş tarihine bağlanır. Süresi dolan araçla yeni belge alınana kadar tehlikeli madde taşınamaz. Bir ADR tarafı ülkenin verdiği belge, geçerli olduğu sürece diğer taraf ülkelerde de kabul edilir. Belge A4 boyutunda, beyaz zemin üzerine pembe çapraz şeritlidir; düzenleyen ülkenin dili İngilizce, Fransızca veya Almanca değilse başlık bu dillerden birinde de yazılır.

Sık yapılan hatalar

  • Belgenin bitişini sefer planına işlememek: dönüş yolunda süresi dolan araç yüklü olarak devam edemez.
  • Çekiciyi değiştirip yeni çekicinin belgesini kontrol etmemek.
  • Belgeli aracı yeterli saymak: sürücünün SRC5 belgesi ve araçtaki zorunlu ekipmanlar ayrıca denetlenir.

Tehlikeli madde taşımalarında araç belgesi, tank plakası ve sürücü belgesi yükleme öncesinde birlikte kontrol edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Ambalajlı ADR yükü taşıyan tenteli tıra uygunluk belgesi gerekir mi?
Sınıf 1 patlayıcılar hariç, ambalajlı veya dökme tehlikeli madde taşıyan araçlar için ADR Uygunluk Belgesi gerekmez. Bu araçlarda turuncu plakalar, yangın söndürücüler, yazılı talimattaki ekipman, uygun SRC5 belgeli sürücü ve taşıma evrakı yeterlidir. Belge yalnız FL, AT, EX/II, EX/III ve MEMU tipleri için zorunludur.
ADR uygunluk belgesi yurt dışında geçerli mi?
Evet. ADR 9.1.3.2'ye göre bir taraf ülkenin, kendi ülkesinde tescilli araç için verdiği belge, geçerlilik süresi devam ettiği sürece diğer taraf ülkelerin yetkili makamlarınca kabul edilir. Türkiye'deki Taşıt Uygunluk Belgesi ise ADR'yi tam karşılamayan eski araçlar için verilen ulusal bir belgedir ve yalnız yurt içi veya ADR'ye taraf olmayan ülkelere yapılan taşımalarda kullanılabilir.

Yayın tarihi: 19.11.2026 · Voltim Global