در این مسیر، کامیونی که در روسیه بارگیری شده از گذرگاه لارس علیا (ورخنی لارس) وارد گرجستان میشود، از سارپ به ترکیه می‌رسد، ترکیه را به‌صورت ترانزیتی طی میکند و از گوربولاک–بازرگان وارد ایران میشود. چون روسیه، گرجستان، ترکیه و ایران عضو کنوانسیون تیر هستند، بار می‌تواند با یک کارنه تیر و زیر پلمب گمرکی از گمرک مبدأ در روسیه تا گمرک مقصد در ایران حمل شود.
مسیر لارس علیا–سارپ–گوربولاک چیست؟
مسیر لارس علیا–سارپ–گوربولاک به خطی گفته میشود که در آن کالای بارگیری‌شده در روسیه با عبور ترانزیتی از گرجستان و ترکیه، از راه زمینی به ایران حمل میشود. بار از سه مرز زمینی می‌گذرد و در هر مرز، کنترل‌های دو کشور پشت سر هم انجام میشود. میان روسیه و ایران گزینه‌های جاده‌ای دیگری نیز وجود دارد؛ این مقاله مسیری را شرح می‌دهد که از قفقاز و ترکیه می‌گذرد.
از کدام گذرگاه‌های مرزی عبور میشود؟
| مرز | گذرگاه (خروج / ورود) | جهت | موقعیت |
|---|---|---|---|
| ۱ | ورخنی لارس / زمو لارسی | روسیه به گرجستان | جمهوری اوستیای شمالی–آلانیا؛ روی جاده نظامی گرجستان |
| ۲ | سارپی / سارپ | گرجستان به ترکیه | ساحل دریای سیاه، استان آرتوین |
| ۳ | گوربولاک / بازرگان | ترکیه به ایران | دوغوبایزید در استان آغری – ماکو در استان آذربایجان غربی |
جزئیات هر گذرگاه در مقاله‌های جداگانه آمده است: گذرگاه مرزی لارس علیا، گذرگاه مرزی سارپ و گذرگاه گوربولاک–بازرگان.
زنجیره اسناد چگونه شکل می‌گیرد؟
ساده‌ترین راه‌حل در این مسیر کارنه تیر است. طبق سوابق مجموعه معاهدات سازمان ملل، روسیه در ۱۹۸۲، ایران و ترکیه در ۱۹۸۴ و گرجستان در ۱۹۹۴ به کنوانسیون تیر پیوستند. کارنه در گمرک مبدأ در روسیه گشوده میشود، برگههای ورود و خروج آن در هر مرز ثبت میشود و در گمرک مقصد در ایران بسته میشود. چون روسیه عضو کنوانسیون ترانزیت مشترک نیست، حرکت با سند T1، آن‌گونه که در اروپا رایج است، امکان‌پذیر نیست.
در بخش تضمین، سقف‌های کشوری IRU با هم متفاوت است:
- روسیه (ASMAP): ۶۰٬۰۰۰ یورو
- گرجستان (GIRCA): ۵۰٬۰۰۰ دلار
- ترکیه (TOBB) و ایران (ICCIMA، اتاق بازرگانی ایران): ۱۰۰٬۰۰۰ یورو
سازمان ضامن، در صورت تخلف، حقوق و عوارضی را که در آن کشور تعلق می‌گیرد تا همین سقف تضمین میکند؛ در بار با ارزش بالا، تفاوت سقف‌ها در برنامه سفر لحاظ میشود.
اگر کشور بارگیری و تخلیه با کشور ثبت کامیون متفاوت باشد، حمل از نوع حمل کشور ثالث به شمار میرود. بر اساس پرسش‌های متداول وزارت تجارت ترکیه درباره تیر، حمل‌ونقل‌کنندگان ترک در این حالت از وزارت حمل‌ونقل و زیرساخت ترکیه مجوز عبور کشور ثالث می‌گیرند؛ انواع این مجوز در مقاله مجوز دوجانبه حمل جاده‌ای شرح داده شده است. وضعیت روادید راننده برای عبور از روسیه و گرجستان پیش از حرکت بررسی میشود.
صف الکترونیکی لارس و شرایط جوی چه اثری بر برنامه دارد؟
به اعلام وزارت حمل‌ونقل روسیه در ۸ ژوئن ۲۰۲۶، کامیون‌هایی که به سوی ورخنی لارس می‌روند از اکتبر سال قبل در صف الکترونیکی رایگان نوبت می‌گیرند و بیش از ۱۰۰ هزار کامیون از این سامانه عبور کرده‌اند. این صف روی سامانه اطلاعاتی دولتی اسناد الکترونیکی حمل (GIS EPD) کار میکند و ۷ نقطه ثابت و ۱ نقطه سیار به‌صورت شبانه‌روزی خدمت می‌دهند. همین اطلاعیه یادآور میشود که شرایط جوی می‌تواند با ایجاد محدودیت‌های موقت تردد در جاده نظامی گرجستان، زمان انتظار را طولانی کند.
در زمستان بسته شدن گردنه کوهستانی و در تابستان فصل پرتراکم تجارت، طرف لارس را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ ازدحام گوربولاک نیز از دوره‌ای به دوره دیگر تغییر میکند. به همین دلیل برای این مسیر تعداد روز نوشته نمیشود و تقویم سفر بر اساس فصل و وضعیت روز مرزها تنظیم میشود.
نقش ولتیم گلوبال در مسیر روسیه–ترکیه–ایران چیست؟
ولتیم گلوبال هماهنگی بارگیری در روسیه را از دفتر مسکو انجام می‌دهد؛ اسناد تیر، پیگیری عبور از لارس، سارپ و گوربولاک–بازرگان و تحویل در ایران در مدیریت تیم عملیات خود شرکت است. این شرکت از مارس ۲۰۲۴ تاکنون در خط تأمین پروژه آک‌کویو، از راه جاده لارس و خط رو-رو توآپسه–تاشوجو، بیش از ۴۵۰ محموله جابه‌جا کرده است؛ این تجربه در عبور از قفقاز به سفرهای مسیر ایران نیز منتقل میشود. جزئیات این مسیر در صفحه حمل زمینی روسیه–ترکیه–ایران آمده است. برای قیمت و برنامه کافی است شهر بارگیری در روسیه، نشانی تحویل در ایران، نوع کالا، ابعاد و وزن و تاریخ آماده بودن بار را از طریق صفحه تماس بفرستید. درخواست را می‌توانید به فارسی، انگلیسی، ترکی یا روسی بفرستید.