Teklif Al
Sosyal Medya

Nükleer projelerde QA/QC dokümantasyonu neden zorunludur?

Son güncelleme:

Kısa Cevap — QA/QC Dokümantasyonu

Nükleer projelerde QA/QC dokümantasyonu zorunludur, çünkü bir ekipmanın güvenlik gereklerine uygun üretildiği, taşındığı ve korunduğu ancak kayıtla kanıtlanabilir. 7381 sayılı Kanun ve NDK'nın Yönetim Sistemi Yönetmeliği, tesis sahibinden ve tedarikçilerinden kalite planı, kayıt ve uygunsuzluk yönetimi ister. Kaydı eksik malzeme sahada kabul edilmez.

QA ile QC aynı şey mi?

Hayır. Kalite güvence (QA), işin baştan doğru yapılacağına güven veren planlı ve sistematik eylemlerin bütünüdür: prosedürler, kalite planları, tedarikçi denetimleri, eğitim ve kayıt düzeni. Kalite kontrol (QC) ise ürünün kendisini ölçer: boyut kontrolü, tahribatsız muayene, basınç testi, görsel muayene. QA süreci yönetir, QC sonucu doğrular. Nükleer projede ikisi de yazılı iz bırakmak zorundadır.

ÖlçütKalite güvence (QA)Kalite kontrol (QC)
OdakSüreç ve sistemÜrün ve parça
Zamanlamaİş başlamadan ve iş boyuncaBelirli muayene ve test noktalarında
Tipik çıktıKalite planı, prosedür, denetim raporuTest raporu, ölçü raporu, muayene tutanağı
AmaçHatayı önlemekHatayı yakalamak

Zorunluluk nereden geliyor?

7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu'nun 5. maddesi, yetkilendirilen kuruluşun faaliyetini uygun bir yönetim sistemiyle yürütmesini ve tanımlı kayıtları tutmasını şart koşar. Aynı Kanunun 7. maddesi, Nükleer Düzenleme Kurumu'na (NDK) yüklenici, alt yüklenici, tedarikçi ve alt tedarikçileri de denetleme yetkisi verir. Ayrıntılar, 27 Nisan 2022'de yayımlanan ve son olarak 2 Ekim 2026'da değiştirilen Nükleer Tesisler, Radyasyon Tesisleri ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Yönetim Sistemi Yönetmeliği'ndedir:

  • Kalite planı: İşin kim tarafından yapılacağı, hangi standarda uyulacağı, hangi kayıtların oluşturulacağı ve ürünün nasıl kabul edileceği yazılır (md. 17).
  • Tedarik zinciri kuralları: Tedarikçinin tutacağı kayıtlar, uygunsuzluk çözme yöntemleri, sahte veya şüpheli ürüne karşı önlemler ve kabul ölçütleri tanımlanır (md. 15).
  • Uygunsuzluk yönetimi: Sapmalar kaydedilir, nedeni analiz edilir, düzeltici faaliyet izlenir.

Bir sevkiyatın dosyasında neler bulunur?

  1. Üretim kayıtları: malzeme sertifikaları, kaynak ve tahribatsız muayene raporları, ekipman pasaportu.
  2. Fabrika kabul testi tutanakları ve müşterinin katıldığı hold point ve witness point imzaları.
  3. Koruma ve ambalaj kayıtları: konservasyon yöntemi, nem alıcı miktarı, sandık ve etiket bilgileri.
  4. Taşıma kayıtları: yükleme fotoğrafları, bağlama planı, mühür numaraları, şok ve eğim sensörü verileri, sıcaklık ve nem logları, CMR veya konşimento.
  5. Teslimat belgeleri: ambalaj listesi, KKS kodlu etiket listesi ve sevkiyata eşlik eden belgeler.

Uygunsuzluk raporu (NCR) nasıl işler?

Bir şart karşılanmadığında, örneğin sandık hasarlı geldiğinde, sensör eşik aşımı gösterdiğinde ya da sertifikadaki döküm numarası parçadakiyle tutmadığında NCR açılır. Raporda sapma, olası etki ve karar yer alır. Tipik kararlar dörttür: olduğu gibi kabul, onarım, yeniden işleme ve ret. Kararı, tasarımdan sorumlu taraf ve alıcının kalite birimi birlikte verir. Kapanmamış NCR'ı olan parça montaja gönderilmez.

Kim düzenler, kim sorumludur?

  • Üretici: QC kayıtlarını ve ürün dosyasını hazırlar.
  • Alıcı veya ana yüklenici: Kalite planını onaylar, tanık noktalarına katılır, tedarikçiyi denetler.
  • Bağımsız gözetim kuruluşu: NDK'nın yetki belgesi verdiği üçüncü taraf, kritik aşamaları izler.
  • Taşıyıcı: Taşıma ve elleçleme kayıtlarının eksiksiz olmasından sorumludur.

Eksik doküman sahada ne doğurur?

Gelen malzeme muayenesinde belge ile parça birebir eşleştirilir. Sensör kaydı okunamayan veya mühür numarası tutanakla uyuşmayan bir sandık karantina alanına alınır; eksik kapanana kadar montaj takvimi bekler. Güvenlik sınıfı yüksek ekipmanda bu bekleme haftalar sürebilir, çünkü eksik kaydı sonradan üretmek mümkün değildir; ya yeniden test yapılır ya da parça reddedilir.

Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?

Voltim Global, nükleer proje taşımacılığında yükleme fotoğrafı, mühür ve teslim kayıtlarını sevkiyat dosyasına bağlı olarak tutar. Her sevkiyat teslim edilene kadar günlük olarak takip edilir ve durum müşteriye raporlanır.

Sık Sorulan Sorular

QA/QC dosyası sevkiyatla birlikte mi gönderilir?
Uygulamada iki kopya oluşur. Asıl üretim dosyası çoğunlukla elektronik ortamda alıcının doküman sistemine önceden yüklenir; sevkiyatla birlikte ise ambalaj listesi, etiket listesi, sevk irsaliyesi ve sensör kayıt cihazları gider. Saha kabul ekibi fiziksel parçayı, önceden onaylanmış dosyadaki bilgilerle karşılaştırır. Sevkiyat ile dosya arasındaki her fark, kabulü durduran bir bulgu olarak kayda geçer.
Taşıma sırasında oluşan bir hasar QA/QC kapsamında nasıl ele alınır?
Hasar, taşıyıcının tutanağı ve fotoğraflarla kayda geçer, ardından alıcı uygunsuzluk raporu açar. Tasarım sahibi parçanın kullanılabilir olup olmadığına karar verir. Sigorta süreci ayrıca yürür; tazminat alınması, NCR'ın teknik olarak kapanması anlamına gelmez. Parça ancak tasarım sahibinin onayıyla montaja gönderilir; onarım gerekiyorsa onarım prosedürü ve sonrasındaki testler de dosyaya eklenir.
ISO 9001 belgesi nükleer tedarik için yeterli mi?
Tek başına yeterli değildir. ISO 9001 her sektöre uygulanan genel bir kalite yönetim çerçevesi sunar; nükleer projelerde buna ek olarak projeye özel kalite planı, alıcı denetimleri ve bazı ekipman grupları için NDK yetki belgesi ya da NQA-1 gibi nükleer kalite standartlarına uyum istenebilir. Alıcı, tedarikçiyi sözleşmeden önce kendi denetiminden de geçirir.

Yayın tarihi: 21.11.2026 · Voltim Global