NCTS'de transit beyannamesi, rejim hak sahibi ya da onun adına gümrük müşaviri tarafından BİLGE Gümrük Platformu'ndaki NCTS ekranından elektronik olarak verilir. Beyan türü, hareket ve varış idaresi, teminat, sevkiyat, kalem ve mühür bilgileri girilir. Beyan kabul edilince MRN verilir; eşya serbest bırakılınca TAD basılır ve araçla yola çıkar.
Beyandan önce neler hazır olmalı?
Türkiye, NCTS'nin 5. fazına 17 Kasım 2024'te geçti. Bu fazda beyan, alt sevkiyat ve kalem düzeyinde daha ayrıntılı veri ister. Ekrana oturmadan önce şunlar hazır olmalıdır:
- Ticaret Bakanlığı ortak giriş ekranına erişim ve firma adına işlem yetkisi; sistemin işleyişi BİLGE NCTS maddesinde anlatılır
- Kapsamlı teminatın referans bilgisi ve erişim kodu ya da tekli teminat
- Ticari fatura, çeki listesi, CMR; ihraç yükünde ihracat beyannamesi
- Çekici ve dorse plakası, konteyner numarası, mühür sayısı
- Her kalem için 6 haneli GTİP, eşya tanımı, kap adedi ve cinsi, brüt ve net ağırlık
Beyan adım adım nasıl verilir?
- Giriş: Ortak giriş ekranından oturum açılır, firma seçilir ve NCTS'nin hareket gümrük idaresi bölümünde yeni beyanname başlatılır. Giriş adımları NCTS BİLGE portalına giriş maddesindedir.
- Transit işlemi: Uluslararası taşımada beyan türü T1, ulusal taşımada TR seçilir. Hareket, varış ve sınırdaki transit idareleri ile güzergâhtaki ülkeler girilir. Eşya gümrüğe getirilmeden önce verilecek beyanlarda ek beyan türü "D" seçilir.
- Teminat: Teminat türü seçilir ve teminat bilgileri eklenir. Ekran bu aşamada geçerlilik kontrolü yapmaz; uygun olmayan teminat gönderimde hata verir. Teminatın işlevi transit teminatı maddesinde anlatılır.
- Sevkiyat bilgileri: Gönderici, alıcı, taşıma aracı ve taşıma ekipmanı tanımlanır. Konteyner numarası ile mühür sayısı burada girilir.
- Kalemler: Alt sevkiyat, kalem ve kap bilgileri eklenir.
- Ek bilgiler: Varışta eşya için özet beyan veya antrepo beyannamesi açılacaksa talep bu ekranda yapılır.
- Gönderim: Hata paneli temizlenince beyan gönderilir. Taslak beyanın yerel referansı olan LRN'nin yerini, kabulle birlikte sistemin verdiği MRN alır; numaranın yapısı MRN numarası maddesinde açıklanır.
- Harekete sunum: Ek beyan türü "D" ise eşya gümrüğe gelince harekete sunum bildirimi (IE170) gönderilir.
- Kontrol ve serbest bırakma: İdare belge kontrolü veya muayene yapar, aracı mühürler ve eşyayı serbest bırakır. Transit refakat belgesi (TAD) basılır.
Kim beyan verebilir?
Beyanı veren veya adına beyan verilen kişi rejim hak sahibidir (asıl sorumlu). Eşyanın süresi içinde, mühürleri bozulmadan varış idaresine sunulmasından mali olarak sorumludur. Uygulamada beyan çoğunlukla gümrük müşaviri eliyle verilir. Onaylanmış gönderici statüsündeki firmalar beyanı basit usulde gönderir; bu durumda transit süre sınırını ve mühür bilgisini kendileri girer, eşya gümrük binasına götürülmeden kendi tesislerinden yola çıkar.
İşlem ne kadar sürer?
Beyan verileri ve teminat eksiksizse sistemdeki işlem kısa sürer; asıl zamanı belge kontrolü ve muayene belirler. Yoğun sınır kapılarında sıra beklemek, işlemin kendisinden uzun sürebilir. Bu nedenle beyanın araç gümrüğe varmadan, ek beyan türü "D" ile önceden verilmesi bekleme süresini kısaltır.
Sık yapılan hatalar
- Varış idaresinin, eşyanın gerçekte boşaltılacağı gümrükten farklı seçilmesi
- Mühür numarasının araçtaki mühürle uyuşmaması
- Kalem ağırlıklarının toplamının sevkiyat brüt ağırlığını tutmaması
- Kapsamlı teminatın kullanılabilir bakiyesinin yetersiz kalması
- Varışta işlemin kapatılmasının takip edilmemesi; adımlar T1 transit beyannamesi nasıl kapatılır maddesindedir
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, transit gümrükleme ve gümrüklü ve transit taşıma hizmetlerinde beyan için gereken araç, mühür ve evrak bilgisini sefer planıyla birlikte toplar.