Teklif Al
Sosyal Medya

Gümrükte kırmızı, sarı ve yeşil hat ne demek?

Son güncelleme:

Kısa Cevap — Gümrük Muayene Hatları

Gümrükte kırmızı, sarı, yeşil ve mavi hat, beyannamenin hangi kontrole tabi tutulacağını gösteren kontrol türleridir ve BİLGE sistemi tarafından risk kriterlerine göre belirlenir. Kırmızı hatta belge kontrolüyle birlikte fiziki muayene, sarı hatta yalnız belge kontrolü yapılır; yeşil hatta kontrol yapılmaz, mavi hatta ise kontrol eşyanın tesliminden sonraya ertelenir.

Kontrol hatlarını kim belirler?

Gümrük Yönetmeliği'ne göre beyanın kontrol türü ve kontrolle görevli memur, bilgisayar sistemi tarafından risk kriterlerine göre belirlenir (m. 180). Hat seçimi, beyanname tescil edildiği anda BİLGE sistemi içindeki risk analizi sonucunda yapılır; ne beyan sahibi ne de müşavir hattı seçebilir. Analizde eşyanın GTİP'i, menşei, kıymeti, firmanın geçmiş ihlalleri, güzergâh ve istihbarat bilgileri gibi unsurlar kullanılır.

Her hatta ne yapılır?

HatBelge kontrolüFiziki muayeneNot
KırmızıVarVarEşya açılır, sayılır, gerekirse numune alınır
SarıVarKural olarak yokBeyanname ve eklerinin doğruluğu ve birbiriyle uyumu incelenir
YeşilYokYokBeyanname doğrudan sonraki aşamaya geçer
MaviTeslimden sonraGerekirse işyerindeErtelenmiş kontrol; yetkilendirilmiş yükümlüler gibi güvenilir firmalara uygulanır

Hat sonucu kesin değildir. Sarı hatta belgeleri inceleyen memur ciddi bir uyumsuzluk bulup muayeneyi gerekli görürse, beyanname kendisine havale edildikten sonraki 24 saat içinde durumu idare amirine bildirir. Amir onaylarsa beyanname muayene memuruna geçer, yani sarı hat fiilen kırmızıya döner (m. 183).

Mavi hat nasıl işler?

Mavi hatta eşya belge kontrolü ve muayene yapılmadan teslim edilir. Sistem, teslimden sonra beyanname ile ticari belgeleri incelemek üzere bir memur atar. Ciddi farklılık görülürse muayene eşyanın bulunduğu fabrika, depo veya işyerinde yapılabilir. Yönetmelik bu işlemlerin teslimden itibaren beş iş günü içinde tamamlanmasını öngörür (m. 184). Ertelenmiş kontrolden yararlanmanın yolu yetkilendirilmiş yükümlü statüsü gibi güvenilirlik statülerinden geçer.

Kırmızı hatta muayeneye nasıl hazırlanılır?

Muayene, gümrüğün izin verdiği yerlerde veya antrepolarda yapılır; beyan sahibi muayenede ve numune alınırken hazır bulunabilir, memur gerek görürse bulunmasını isteyebilir (m. 187–188). Süreyi kısaltmak için:

  1. Eşyayı açılabilir ve sayılabilir biçimde istifletin; arka sıradaki koliye ulaşmak için bütün aracın boşaltılması zaman kaybettirir.
  2. Çeki listesinde her kolinin numarasını, içeriğini ve ağırlığını gösterin.
  3. Eşyanın tanımı, GTİP'i, marka ve model bilgisi ile etiketlerinin beyannameyle aynı olmasını sağlayın.
  4. Makine ve kimyasal gibi tanımı teknik olan ürünlerde katalog, teknik föy veya güvenlik bilgi formunu hazır tutun.
  5. Forklift, işçi ve muayene randevusunu önceden ayarlayın; ardiye bu sırada da işler.

Muayeneden sonra ne olur?

Muayene sonucu beyanla uyumluysa memur sisteme onay verir; vergiler tahakkuk edip ödendikten sonra eşya teslim edilir. Miktar, tanım veya GTİP'te fark çıkarsa beyan düzeltilir, vergi farkı ve gerekiyorsa ceza aynı süreçte işlem görür. Tahlile gönderilen numunelerde laboratuvar sonucu beklenir; tahlil süresi, gümrükleme takviminde en çok sapmaya yol açan adımlardan biridir.

Sık yapılan hatalar

  • Faturadaki genel tanımla ("yedek parça") beyan vermek; muayenede ayrıntılı tanım ve farklı GTİP çıkabilir.
  • Miktar veya ağırlıkta küçük farkları önemsememek; fark tespit edilirse beyan düzeltilir ve ceza gündeme gelebilir.
  • Yeşil hattı "kontrol yok" diye yorumlamak: Kanun eşyanın tesliminden sonra da beyanın kontrolüne imkân tanır.

Hat sonucunun toplam süreye etkisi gümrükleme ne kadar sürer maddesinde, beyannamenin içeriği gümrük beyannamesi maddesinde, ithalatta adımların sırası ithalat gümrükleme süreci maddesinde anlatılır. Voltim Global'in anlaşmalı gümrük müşavirleriyle yürüttüğü ithalat gümrükleme hizmeti muayene süreçlerini de kapsar.

Sık Sorulan Sorular

Aynı firmanın beyannamesi neden bazen kırmızı bazen yeşil hatta düşer?
Risk analizi firmanın yanında eşyanın kendisini, menşeini, kıymetini ve güzergâhını da değerlendirir; ayrıca belli oranda rastgele seçim yapılır. Bu nedenle sorunsuz bir firmanın beyannamesi de zaman zaman kırmızı hatta düşebilir. Hatalı beyan geçmişi, yeni tedarikçi veya alışılmadık GTİP ise kırmızı hat olasılığını artırır.
Kırmızı hat ceza alınacağı anlamına mı gelir?
Hayır. Kırmızı hat yalnızca fiziki muayene yapılacağını gösterir. Muayene sonucunda eşya beyanla uyumluysa işlem normal şekilde tamamlanır. Ceza ancak miktar, tanım, GTİP veya kıymette beyana aykırılık tespit edilirse gündeme gelir. Muayene sırasında doğru belge ve eşyanın hazır olması süreci kısaltır.

Yayın tarihi: 17.11.2026 · Voltim Global