U-ETDS (Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi), Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yetki belgeli işletmelerden sefer, taşıt, şoför, yolcu ve yük verisini topladığı elektronik sistemdir. Eşya taşımacılığında C3, K1, K3, L1, L2, N1 ve N2 belge sahipleri, tehlikeli madde taşırken C1 ve K2 sahipleri de bildirimi taşıma başlayıncaya kadar yapmak zorundadır.
U-ETDS hangi verileri kayıt altına alır?
Sistemin hukuki dayanağı, 8 Ocak 2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'dir (KTY). Yönetmelik U-ETDS'yi, Kanun ve Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterenlerin Bakanlıkça belirlenen verilerinin tutulduğu ve gerektiğinde diğer kamu kurumlarıyla paylaşılabilen sistem olarak tanımlar. Eşya taşımasında iletilen başlıca veriler şunlardır:
- Gönderici ve alıcının adı veya unvanı, T.C. kimlik ya da vergi kimlik numarası, yabancılarda uyruk ve pasaport numarası, adres
- Taşıma senedindeki bilgiler (taşıma ücreti hariç): yükleme ve boşaltma yeri, yükün cinsi ve miktarı
- Taşıtın plakası ve görevli şoförün bilgileri
Kimler bildirim yapmak zorundadır?
KTY m. 40/6, 15 Mayıs 2025 tarihli değişiklikle yeniden yazıldı. Güncel metne göre yükümlüler şöyledir:
| Yetki belgesi | Faaliyet | U-ETDS yük bildirimi |
|---|---|---|
| K1 | Yurt içi ticari eşya taşımacılığı | Taşıma başlayıncaya kadar |
| K3, C3 | Ticari taşınma (ev) eşyası taşımacılığı | Taşıma başlayıncaya kadar |
| L1, L2 | Lojistik işletmeciliği | Taşıma başlayıncaya kadar |
| N1, N2 | Nakliyat ambarı işletmeciliği | Taşıma başlayıncaya kadar |
| C1, K2 | Hususi (kendi yükünü) taşımacılık | Yalnız tehlikeli madde taşırken |
C2 (ticari uluslararası eşya taşımacılığı) ile R1/R2 (taşıma işleri organizatörlüğü) belgeleri güncel 40/6 listesinde yer almaz. Ancak bu belgelerin sahipleri de m. 40/5 uyarınca gönderici ve alıcı bilgilerini tam ve doğru kaydetmek zorundadır; aksi halde 5 uyarma verilir. Bakanlık fıkranın uygulanmasıyla ilgili ayrıca düzenleme yapabileceği için duyuruların izlenmesi gerekir.
Bildirim ne zaman ve nasıl yapılır?
- Sefer planlanır: Plaka, şoför, gönderici-alıcı ve yük bilgisi yüklemeden önce netleştirilir.
- Kayıt iletilir: Bakanlığın U-ETDS web arayüzünden elle ya da web servis entegrasyonuyla, yani firmanın taşıma yönetim yazılımından otomatik olarak gönderilir. Entegrasyonun mantığı lojistikte API entegrasyonu maddesinde anlatılır.
- Şoför bilgisi sabitlenir: 15 Mayıs 2025'te eklenen m. 32/4'e göre şoför bilgisi, bildirim zorunluluğunun başladığı en son ana kadar girilmeli; mücbir sebep dışında değiştirilmemeli veya iptal edilmemelidir. Aynı şoför aynı zaman diliminde iki ayrı sefere yazılamaz.
- Taşıma başlar: Yük bildirimi bu ana kadar tamamlanmış olmalıdır.
U-ETDS'ye giden verinin önemli bölümü e-irsaliye ve e-CMR gibi elektronik belgelerde de yer aldığı için kaynak veriyi tek sistemde tutmak hataları azaltır.
Bildirim yapılmazsa ne olur?
Yaptırım "uyarma" puanıyla işler (KTY m. 69/8). Eşya taşımasında hiç veri iletilmezse her sefer için 20, eşya bilgisi eksikse 10, şoför bilgisi eksikse 10 uyarma verilir; eksik veya yanlış her alan için 1 uyarma uygulanır (taşıma başına en çok 10). Şoför bilgisinin hiç girilmemesi 10, sonradan değiştirilmesi 5, aynı şoförün çakışan seferlere yazılması 30 uyarmadır. Uyarmalar Ek-1'deki ücret ödenerek kaldırılabilir; kaldırılmamış uyarmalar 500'e ulaşır ve 15 gün içinde düşürülmezse yetki belgesinin faaliyeti geçici olarak durdurulur (m. 70/3).
Sık yapılan hatalar
- Bildirimin araç yola çıktıktan sonra girilmesi
- Taşıt belgesinde kayıtlı olmayan plakanın bildirilmesi
- Alıcı vergi numarasının veya adresin eksik yazılması
- Son dakika şoför değişikliğinin mücbir sebep olmadan sisteme işlenmesi
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın IST.U-NET.TİO.33.10568 numaralı Taşıma İşleri Organizatörü yetki belgesiyle (27.03.2031'e kadar geçerli) çalışır. Uluslararası karayolu taşımacılığı sevkiyatlarında plaka, şoför ve alıcı bilgisinin yüklemeden önce kesinleşmesi, bildirim hatalarının başlıca önlemidir.