Kapıköy Sınır Kapısı, Van'ın Saray ilçesinde Türkiye ile İran arasındaki karayolu ve demiryolu kapısıdır; her ikisinin karşılığı İran'ın Razi kapısıdır. Demiryolu kapısı Van–Razi hattıyla yük vagonlarına hizmet verir. Ekim 2026'ya kadar karayolu kapısından yalnız İran plakalı tırlar geçebiliyordu; ay sonunda Türk tırlarının da İran'a geçişi başladı.
Bir isim, iki ayrı kapı
Bakanlığın hudut kapısı listelerinde Kapıköy iki kez geçer: bir kez karayolu, bir kez demiryolu kapısı olarak. İkisini de Doğu Anadolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Kapıköy Gümrük Müdürlüğü yönetir; İran'daki karşılıkları Razi'dir. İki kapının taşıdığı yük ve geçmişi farklı olduğu için planlamada ayrı ele alınır.
| Özellik | Kapıköy demiryolu | Kapıköy karayolu | Gürbulak karayolu |
|---|---|---|---|
| İl | Van | Van (Saray) | Ağrı (Doğubayazıt) |
| İran'daki karşılığı | Razi | Razi | Bazargan |
| Ticari yük | Yük vagonları, transit vagon | Sınır ticareti; Ekim 2026 sonundan beri iki yönlü tır geçişi | İran'a ana tır kapısı |
| Dikkat | Van Gölü feribot aktarması | Yeni uygulama; rejim ve kapasite teyit edilir | Yoğunluk ve İran'daki sıra sistemi |
Demiryolu kapısı nasıl çalışır?
Van–Sufian hattı Van Gölü'nün doğu kıyısındaki Van iskelesinden başlar, Kapıköy'de sınırı geçer, Razi üzerinden İran'daki Sufian'a ulaşır ve orada Tebriz–Culfa hattına bağlanır. Hat 1971'de açıldı. Türkiye'nin batısından gelen vagonlar Tatvan'da Van Gölü feribotuna yüklenir, karşı kıyıda yeniden demiryoluna verilir. Gümrük müdürlüğü, yurt dışından gelip başka bir ülkeye ya da iç gümrüğe giden vagonların ve yurt dışına gönderilen yerli vagonların işlemlerini yapar. Demiryolu planlamasında karayolu kadar esneklik beklenmez; vagon tahsisi ve feribot aktarması süreye eklenir.
Karayolu kapısında ne değişti?
Karayolu kapısı 16 Nisan 2011'de açıldı; yenilenen gümrük sahasına 15 Şubat 2019'da geçildi. Gümrük müdürlüğünün tanıtımında karayolu tarafı için yolcu ve taşıt giriş-çıkışı ile sınır ticareti kotaları kapsamındaki ithalat ve ihracat sayılır. Ekim 2026'ya kadar tır geçişi tek yönlüydü: kapıdan yalnız İran plakalı tırlar girebiliyor, Türk tırları İran'a bu kapıdan çıkamıyordu. Ticaret Bakanı, 28 Ocak 2025'teki Türkiye–İran Karma Ekonomik Komisyonu toplantısında kapının modernleştirilerek ticari geçişe de açılmasını beklediklerini söyledi.
Değişiklik Ekim 2026'nın son haftasında geldi. Van Ticaret ve Sanayi Odası 27 Ekim'de, İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti Valiliği'nin Türk tırlarının geçişinin başladığını bildirdiğini ve tır geçişlerinin karşılıklı hâle geldiğini duyurdu. Bu bilgi odanın açıklamasına ve basına dayanır; izin, rejim ve günlük kapasiteye ilişkin ayrıntılı bir Bakanlık duyurusu henüz yoktur. Bu yüzden ilk seferlerden önce, aracın hangi rejimde (ihracat, transit, sınır ticareti) kabul edildiği Kapıköy Gümrük Müdürlüğü'nden teyit edilir.
İran tarafındaki sıra sistemi
İran, 6 Ağustos 2026'dan beri sınırda menşe bazlı "nobat" adı verilen bir sıra rezervasyonu uygular. Araç sınıra varmadan sıra alınması, belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla birlikte bekleme riskini azaltır. Kapı değiştirmek, rezervasyonu ve transit belgelerindeki çıkış gümrüğünü de değiştirir; bu nedenle karar yola çıkmadan verilir. İran sınırındaki yoğunluğun nedenleri Gürbulak'ta tırlar neden bekler maddesinde anlatılır.
Tırı Kapıköy'e göndermeden önce
- Taşıma modunu belirleyin: Vagon yükü demiryolu kapısından, tır yükü karayolu kapısından geçer; ikisinin belgesi ve süresi farklıdır.
- Kapının kabulünü sorun: Yeni uygulamada aracın rejimini ve plakasını gümrük müdürlüğüyle teyit edin; teyit yoksa Gürbulak–Bazargan esas alınır.
- Belgeleri hazırlayın: İran'a ihracatta gerekli belgeler ve İran geçiş belgesi tamamlanır.
- Çıkış gümrüğünü doğru yazın: Transit veya ihracat beyanındaki çıkış gümrüğü Kapıköy olmalıdır; sonradan kapı değiştirmek beyanı da değiştirir.
- Razi sonrası yolu planlayın: Razi'den Hoy ve Tebriz yönüne inilir; sıra kaydı ve yedek kapı yola çıkmadan belirlenir.
Diğer kapılarla karşılaştırma Türkiye–İran sınır kapıları maddesindedir.
Voltim Global bu konuda nasıl destek verir?
Voltim Global, Akkuyu tedarik hattında Ağustos 2026'dan beri İran üzeri karayolu sevkiyatlarını da planlıyor. İran yönlü işlerde kapı seçimi, sıra kaydı ve belgeler anlaşmalı taşıyıcılar ve gümrük müşavirleriyle birlikte hazırlanır; araç günlük takip edilir. Ayrıntılar Türkiye–İran karayolu taşımacılığı sayfasındadır.
Sık Sorulan Sorular
Kapıköy'den trenle İran'a yük gönderilebilir mi?
Gürbulak yoğunken tır Kapıköy'e yönlendirilebilir mi?
Kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Kara Hudut Kapıları (liste, 13.05.2026)
- Doğu Anadolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü – Kapıköy Gümrük Müdürlüğü
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Türkiye-İran Karma Ekonomik Komisyonu toplantısı Ankara'da yapıldı (28.01.2025)
- Hürriyet Daily News – Kapıköy border with Iran opens to trucks in both directions (29.10.2026)