بار ارسالی به ایران با سه منبع داده ردیابی میشود: موقعیت GPS دستگاه نصبشده روی کامیون، اعلام مراحل از سوی راننده و سوابق گمرکی (اظهارنامه ترانزیت و ثبتهای کارنه تیر). این دادهها در مراحل بارگیری، خروج از ترکیه، عبور از گوربولاک–بازرگان، گمرک ایران و تحویل با هم ترکیب میشوند و بهصورت گزارش منظم به صاحب بار ارسال میشوند.
محموله ایران با چه دادههایی ردیابی میشود؟
ردیابی محموله یعنی پیگیری همزمان اینکه بار کجاست و در کدام مرحله تشریفات قرار دارد. موقعیت بهتنهایی کافی نیست: نقطه کامیونی که در گوربولاک منتظر است ممکن است روزها روی نقشه تغییر نکند؛ اطلاعات اصلی این است که تشریفات گمرکی در کدام گام است. از این رو در مسیر ایران سه منبع با هم خوانده میشوند:
- موقعیت GPS: دستگاه نصبشده روی کامیون موقعیت را با سیگنال ماهواره محاسبه و از راه شبکه تلفن همراه به سامانه ارسال میکند. نحوه کار آن در مقاله سامانه ردیابی GPS کامیون شرح داده شده است. در بخشهایی که پوشش شبکه ضعیف است، داده ممکن است با تأخیر برسد.
- اعلام راننده: رویدادهایی مانند بارگیری، پلمب، رسیدن به گذرگاه، بازرسی و تخلیه از راننده تأیید گرفته میشود.
- سوابق گمرکی: در بخش ترکیه، شماره MRN اظهارنامه ترانزیت و در بخش بینالمللی، برگههای کارنه تیر که در هر گمرک ثبت میشوند.
مراحل سفر چیست و در هر مرحله چه چیزی اطلاع داده میشود؟
| مرحله | چه اتفاقی میافتد | آنچه به صاحب بار اطلاع داده میشود |
|---|---|---|
| بارگیری | بار روی کامیون قرار میگیرد و CMR صادر میشود | ساعت بارگیری، تأیید تعداد بسته و وزن، نسخه CMR |
| گمرک خروجی | اظهارنامه صادراتی بسته میشود، سند ترانزیت یا کارنه گشوده و کامیون پلمب میشود | وضعیت اظهارنامه، اطلاعات پلمب، شماره MRN یا شماره کارنه |
| گوربولاک | تشریفات خروج از ترکیه و ثبت برگه کارنه | زمان رسیدن به گذرگاه، نوبت و وضعیت انتظار |
| بازرگان | کنترل ورود به ایران و پذیرش کارنه | تأیید ورود و اطلاعات کنترل اضافی در صورت وجود |
| گمرک مقصد | کارنه بسته میشود و تشریفات واردات آغاز میشود | زمان رسیدن، آغاز تشریفات گمرکی گیرنده |
| تحویل | تخلیه و امضای CMR توسط گیرنده | ساعت تحویل، CMR امضاشده و یادداشت خسارت در صورت وجود |
سوابق گمرکی در ردیابی چگونه به کار میرود؟
در بخش ترانزیت داخل ترکیه، وضعیت پذیرش، اجازه حرکت و رسیدن اظهارنامه با MRN پیگیری میشود؛ روش کار در مقاله ردیابی محموله T1 آمده است. در کارنه تیر هر اداره گمرک برگه خود را ثبت میکند و سفر با بسته شدن کارنه در گمرک مقصد کامل میشود. اینکه از کدام سند استفاده شود، در مقاله کارنه تیر یا T1 برای بار ایران بررسی شده است.
هدف اصلی ردیابی، تشخیص زودهنگام تأخیر است. اگر موقعیت و وضعیت گمرکی با هم نخوانند، برای مثال کامیون از گذرگاه خارجشده به نظر برسد اما برگه کارنه ثبت نشده باشد، موضوع بدون آنکه صاحب بار بپرسد با اداره گمرک مربوط روشن میشود.
IRU در ارزیابی اوت ۲۰۲۶ خود درباره گوربولاک–بازرگان، گسترش سامانه TIR-EPD را پیشنهاد کرد. TIR-EPD به متصدی حمل امکان میدهد اطلاعات بار را پیش از رسیدن کامیون به گذرگاه بهصورت الکترونیکی به گمرک بفرستد؛ در گذرگاه دیلوجو (مرز ترکیه و نخجوان) این روش همراه با خط سبز تیر به کار میرود. جزئیات در مقاله TIR-EPD و خط سبز تیر آمده است.
آیا در مسیر ایران میتوان از e-CMR استفاده کرد؟
e-CMR شکل الکترونیکی بارنامه حمل است که همان اعتبار حقوقی نسخه کاغذی را دارد. طبق فهرست اعضای سازمان ملل، ایران در ۸ نوامبر ۲۰۱۷، ترکیه در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸ و روسیه در ۶ مارس ۲۰۱۸ به پروتکل الحاقی e-CMR پیوستند؛ گرجستان در این فهرست نیست. عضویت در پروتکل به این معنا نیست که اجرای آن در هر سفر آماده است؛ سکوی مورد استفاده باید در هر دو طرف پذیرفته شده باشد. این موضوع در مقاله e-CMR به تفصیل آمده است.
ولتیم گلوبال سفرهای ایران را چگونه گزارش میدهد؟
ولتیم گلوبال در سفرهای ایران ردیابی روزانه کامیون و گزارشدهی انجام میدهد؛ موقعیت، اعلام راننده و وضعیت گمرکی در یک گزارش ترکیب میشوند. ولتیم گلوبال در ایران دفتر یا نماینده ندارد؛ به همین دلیل اطلاعات عبور از مرز و تحویل، به جای یک شرکت واسطه، مستقیماً از تیم عملیات ولتیم گلوبال میرسد. برای استعلام قیمت، محل بارگیری، محل تحویل، نوع کالا، ابعاد و وزن و تاریخ آماده بودن بار را از صفحه تماس بفرستید. درخواست را میتوانید به فارسی، انگلیسی، ترکی یا روسی بفرستید. جزئیات در صفحه حمل زمینی ترکیه–ایران آمده است.